دهان، دندان، فک و صورت / دارو، درمان، تغذیه، مواد / بیماری، ناهنجاری، بهداشت /
دندان‌ها و دندان پزشکی، آگاهی‌های لازم برای همه

دندان‌ها و دندان پزشکی، آگاهی‌های لازم برای همه

دهان راه ورود مواد خوراکی، آب و نوشابه   به بدن می باشد و انسان از  آغازتولد از طریق دهان، خوردن و عمل تغذیه را آغاز می کند.
شیر اولین غذائی است که از راه دهان وارد بدن کودک می شود. بدون خوردن محال است که بچه بتواند به زندگی و رشد خود ادامه دهد. کودک شیرخوار در اول زندگی دهانی دارد بدون دندان و شیر که هم مواد خوراکی مقوی و هم آب فراوان در خود دارد رشد و ادامه زندگی او را تأمین می کند. کودک وقتی بزرگتر شد دیگر شیر برای تغذیه اش کافی نمی باشد او نیاز به قدرت و حرکاتی دارد که انرژی بیشتری برای انجام دادنش لازم است ودر نتیجه به خوراکی هایی مقوی تر از شیر احتیاج دارد و باید  دندان هایی در دهانش وجود داشته باشد که بتوانند خوردنی های سفت و غیر آبکی را به خوبی له و نرم کنند تا همانند شیر به راحتی وارد معده اش شده و از آنجا با تغییرات دیگری که از نظر شیمیایی انجام می شود از طریق رگ های خونی به تمام اندام های بدن برسد. لذا در حدود 6 تا 7 ماهگی  دندان هایی در دهان ظاهر می شوند که ما آنها را  دندان های شیری می نامیم و این  دندان ها بعداً می افتند و جای خود را به  دندان های دائمی می دهند.

 دندان ها و مهمترین کارشان
لقمه ای که وارد دهان می شود اول باید به قطعات کوچکتر تبدیل شود  دندان های جلو لقمه غذایی را تکه تکه می کنند و بعد با حرکت های زبان به  دندان های عقب تحویل داده می شود،  دندان های عقب کار آسیاب را انجام می دهند که غذا را نرم و له می کنند و به این دلیل به این  دندان ها  دندان های آسیا یا کرسی می گویند. بزاق دهان به آبکی کردن و له کردن غذا کمک می کند و علاوه بر این در بزاق موادی وجود دارد به نام آنزیم که از نظر شیمیایی تغییراتی به غذاها می دهند تا برای هضم در معده آمادگی بیشتری داشته باشند، مثلاً نان، برنج و مواد نشاسته ای دیگر را به یک نوع قند ساده تبدیل می نماید و در معده و روده کوچک با مخلوط شدن در شیره ای که دارای آنزیمهای مخصوص دیگری می باشد موادی مثل گوشت و چربیها تبدیل به عناصری ساده تر می شوند تا عروق خونی بتوانند آنها را به خوبی جذب کرده و این مواد آماده شده را همراه اکسیژن به همه جای بدن ما برسانند. در این جا این مطلب برای ما روشن می-شود که جویدن غذا توسط  دندان ها و به خصوص خوب جویدن با دند انها وله شدن مخلوط شدن با بزاق دهان چه کمک مهم و با اهمیتی به رسیدن مواد مقوی و انرژی زا به اندامهای بدن ما می نمایند، اندامهایی مثل مغز (که مرکز دستوردهنده به تمامی حرکات بدن و تفکر انسان است). عضلات و استخوان ها (برای انجام حرکات بدنی و ورزش) و سایر اعضای دیگر  (دستگاه گوارش ـ دستگاه گردش خون (قلب و عروق) ـ کلیه و دستگاه تنفسی).
چه بسیار بیماری های داخلی و گوارشی که به علت خوب نجویدن غذا و در نتیجه هضم نامطلوب و ناکافی که باعث نفخ شکم ودرنتیجه فشارهای نامطلوب به قلب و آمادگی برای بیماری های قلبی. نداشتن  دندان های سالم و یا از دست دادن بعضی  دندان ها و نبودن آنها در دهان این امر مهم را تشدید می کند.
کار دیگر  دندان ها کمک به ایجاد صدا هاو درست ادا کردن و تلفظ صحیح کلمات می-باشد که با قرار گرفتن زبان و حرکات آن در پشت  دندان ها صورت می گیرد که کم بودن یک یا دو دندان و یا کج و معوج قرار داشتن  دندان ها باعث می شود تا تلفظ کلمات به درستی انجام نشود.

دندان ها و  زیبایی چهره و صورت
 وجود  دندان های سالم در دهان شکل واقعی صورت را می سازد. نبودن بعضی  دندان ها در دهان و جلو و عقب قرار داشتن ردیف  دندان ها و یا کج و نامرتب بودن ویا فاصله های بین  دندان ها روی شکل ظاهری چانه، لب، گونه ها و فک ها اثر نامطلوب می گذارد ویا وجود پوسیدگی و تیرگی  دندان ها به زیبایی چهره لطمه می زند که امروزه با ردیف کردن و مرتب نمودن  دندان ها به  کمک ارتودنسی یا کارهای زیباسازی ترمیمی،  به بازگشت زیبایی صورت کمک فراوانی می  توان کرد.

دندان ها چرا  پوسیدگی پیدا می کنند؟
یک ماده غذایی که در محیط گرم و مرطوب گذاشته شود بعد از چند ساعت بد طعم و ترش مزه و یا تلخ می شود و این کار توسط میکروب ها یا قارچ هایی که در هوا وجود دارند و با چشم دیده نمی شوند صورت می گیرد، این واکنش را تخمیر می گویند در دهان همه ما میکروب هایی وجود دارند که در حالت عادی بی آزار هستند ولی همین میکروب های بی آزار وقتی محیط غذایی آماده پیدا کنند شروع به فعالیت کرده و از حالت بی آزاری درآمده و دست به کار می شوند. مواد غذایی چسبنده مثل مواد قندی و نشاسته ای و شیرینی ها، انواع شکلات و نوشابه های شیرین هنگامی که در لابلای  دندان ها باقی بمانند و خوب شسته و پاک نشوند میکروب ها روی آنها قرار گرفته وبا تخمیر این مواد آنها را به اسیدهایی تبدیل می کنند که ایجاد خوردگی روی مینای دندان می شود.  پوشش سخت  روی دندان  مینا نامیده  می شود که فقط  اسید های ترش باقیمانده در دهان ویاضربه های شدید می تواند به آ ن آسیب  بزند،  اگر این وضع ادامه پیدا کند این آسیب به عاج دندان که زیر مینا قرار دارد سرایت کرده و میکرب ها شروع به خرابی و فاسد شدن آن می نمایند و پوسیدگی دندان به این صورت به وجود می آید.

دندان ها وپلاک میکربی
 به باقیمانده لکه های ترش شده ی غذایی که روی  دندان ها به کمک میکربها بوجود آ مده
وچسبندگی زیادی هم دارند پلاک میکربی می گویند، این پلاک قابل دیدن نیست، همین پلاک پوسیدگی و خرابی دندان را باعث می شود و همچنین باعث بیماری لثه نیز می شود.

دندان ها و پیشگیری از پوسیدگی
  بهترین و ساده ترین راه اینست که به هیچ وجه نگذاریم پلاک میکربی روی  دندان هایمان باقی بماند
. مواد غذایی که حاوی مواد قندی بیشتری هستند مثل شیرینی ها، شکلات و نوشابه های شیرین که خاصیت چسبندگی بیشتری دارند و پلاک میکربی را ایجاد می کنند باید با شستن دهان و  دندان ها با آب، به خصوص با مسواک و خمیر دندان مناسب به خوبی از روی  دندان ها پاک شوند، میوه هایی مثل سیب و گلابی و سبزیجات و بسیاری از مواد گیاهی دیگر علاوه بر این که دارای مواد مقوی و ویتامین های لازم هستند در پاک کردن  دندان ها موثرند.
در سنین نواجوانی لازم است هر شش ماه یکبار  دندان ها به دندان پزشک نشان داده شوند، دندان پزشک چنانچه پوسیدگی و خرابی در  دندان ها مشاهده کرد آن پوسیدگی ها را برداشته و دندان خراب شده را ترمیم و بازسازی کرده تا از پیشرفت پوسیدگی و عفونت میکروبی جلوگیری نماید.

دندان درد
پوسیدگی وقتی از عاج دندان گذشت میکروب ها به محل نسج نرم دندان که اعصاب و عروق دندان در آن قرار گرفته اند وارد شده و دردهای شدید دندان شروع می شود که فعالیت شدید میکروب ها گاهی باعث می شود که عفونت به ریشه های  دندان ها سرایت کرده و از آنجا به استخوان فک رسیده و ایجاد آبسه در فک و صورت شود که دردسرهای بیشتری را برای انسان به بار می آورد. شروع پوسیدگی دندان گاهی با ایجاد درد در  دندان ها به صورت کم و زودگذر در موقع جویدن با خوردن مواد قندی و یا نوشابه و آب سرد یا چای و غذاهای داغ و گرم به انسان این آگاهی را می دهد که ممکن است عیبی در  دندان ها وجود داشته باشد اما بسیاری از اوقات تا پوسیدگی خیلی عمیق نشود ما متوجه خراب شدن دندان مان نمی شویم.
اشتباه در این که کدام دندان درد می کند
بسیار اتفاق می افتد که اشخاص روی دندان خاصی اشاره می کنند که دردناک است و دندان پزشک با مشاهده و تست کردن های مختلف از یکایک  دندان ها یا رادیوگرافی، دندان دیگری را پیدا می کند که عامل اصلی درد و ناراحتی بیمارست. ممکن است این دندان دردناک در قسمت های جلوتر یا عقب  تر و یا حتی از  دندان های مقابل دندان موردنظر باشد.
با این ترتیب همیشه دقت داشته باشید که قضاوت اصلی را به دندان پزشک خود بسپارید.
به دندان پزشک خود اعتماد داشته باشید
دندان پزشک متعهد است که در مورد دندانی که کاری رویش انجام می شود نکات لازم را در پرونده بیمار با ذکر شماره دندان و سطحی که دندان پوسیدگی داشته و داروهای به کار برده شده و مواد پر کردگی و تاریخ مراجعه ثبت نماید. چنانچه در هر زمان مشکلی برای دندان موردنظر پیش آید دندان پزشک با انجام تست های مختلف و مراجعه به پرونده بیمار می تواند به رفع اشکال اقدام نماید.

روت کانال تراپی چیست ؟
تاج دندان آن چیزی است که ما در دهان به عنوان دندان مشاهده می کنیم. دندان ریشه هایی دارد که در داخل استخوان فک در زیر لثه ها. واقع شده اند.
عروق و اعصاب دندان از مغز انسان  وارد استخوان فک   شده و  از انتهای ریشه های دندان به توسط کانال هایی وارد مغز دندان  می شود و وقتی پوسیدگی دندان آنقدر عمیق باشد که مغز دندان آسیب ببیند باید مبادرت به معالجه ریشه دندان یا روت کانال تراپی نمود. معالجه عبارت است از بیرون آوردن عصب ها وعروق خونی  موجود و پاک کردن و تمیز کردن کانال های داخل ریشه های دندان و پر کردن و کاملاً سیل کردن آنها با مواد و خمیرهای مخصوص. البته در بسیاری از موارد پیش می آید که بیمار بدون هیچگونه درد مراجعه نماید و دندان پزشک به پوسیدگی عمیق و نفوذ آن به داخل اتاقک مغز دندان پی می برد که روت کانال تراپی ضرورت خواهد داشت.
در مواردی دیگر درد و حساسیت شدید در دندان وجود دارد ولی پوسیدگی دندان مشهود نیست و یا اینکه دندان دچار کیست چرکی می باشد ولی هیچگونه احساس درد یا علائم ظاهری ندارد و معاینه دندان پزشک و یا رادیوگرافی اتفاقی چنین مسئله ای را ثابت می کند که در این دو مورد نیز باید اقدام به روت کانال تراپی کرد.
باید در نظر داشته باشیم که همیشه بهداشت و پیشگیری و سالم و نگهداشتن  دندان ها راهی آسانتر، درست تر و ارزانتر از درمان می باشد. دردهای ناشی از دندان از نظر روانی تأثیر نامطلوبی روی انسان می گذارد قدرت تفکر و تصمیم گیری را کم کرده و سبب می شود که انسان نتواند کار و فعالیت همیشگی خود را ادامه دهد.

دندان پزشکی و هدف اصلی
کار اصلی دندان پزشکی نگهداری، ترمیم، بازسازی و حفظ یکایک  دندان هاست. زیرا  دندان ها نقش اصلی را به علت درست جویدن و کمک کردن به دستگاه گوارش حفظ سلامتی انسان را به عهده دارند و کمبود حتی یک دندان کار دستگاه هاضمه را می تواند مختل نماید. کشیدن یا بیرون آوردن دندان در حالی باید صورت گیرد که دیگر هیچ امیدی برای حفظ دندان وجود نداشته باشد. بیمار دندان پزشکی باید از پزشک خود بخواهد تا آنجا که ممکن است از کشیدن و از دست رفتن دندان خودداری کند. زیرا بهترین تکنیک های دندان پزشکی قادر نیست جایگزین بهتری از دندان طبیعی پیدا کند. دندان تا زمانی که ریشه های محکم و سالم داشته باشد می تواند قابل درمان و نگهداری باشد با معالجه ریشه ها و ترمیم تاج دندان می توان آن را نگهداری کرد. مگر اینکه دندان آنچنان  لق شده که حتی با معالجات جراحی لثه امیدی به نگهداری آن نباشد. البته مراقبت و محافظت و بهداشت دندان ترمیم یافته از وظایف اصلی خود بیمار است. مراجعه مرتب بیماران برای بازدید  دندان ها به دندان پزشک حداقل شش ماه یکبار جلو بسیاری از مشکلات بعدی را خواهد گرفت.

دندان  درد بعد از پر کردن
معمولاً بعد از پر کردن دندان گاهی ممکن است تا چند روز حساسیتهایی وجود داشته باشد که در موقع جویدن غذا یا خوردنیهای سرد یا گرم مشخص می شود که غیر طبیعی نیست لازم است تا چندین روز از خوردن نوشیدنی ها سرد یا گرم و یا غذاهای خیلی سفت خودداری شود ولی چنانچه بعد از گذشت ده روز این حساسیت تغییر نکرد و به طرف بهبودی نرفت لازم است بیمار بلافاصله به دندان پزشک خود مراجعه کند.

دندان کشیدن ومراقبت های بعدی
گاز استریل که روی محل جراحی قرار می گیرد باید به مدت یک یا دو ساعت بدون حرکت با فشار ملایم  دندان های مقابل در محل زخم قرار گیرد.
باید چند قطعه یخ داخل پلاستیک (یا کیسه آب سرد) مرتب روی صورت قرار داده شود (20 ثانیه کیسه یخ را گذاشت و ده ثانیه برداشت) به مدت ده ذقیقه.
این عمل را تا 6 ساعت بعد از کشیدن و جراحی دندان چندبار می توان تکرار کرد.
بعد از برداشتن گاز وجود رگه های آب خون در دهان دلیل خونریزی نیست ولی چنانچه خون دهان را به صورت لخته پر کرد علامت خونریزی می باشد. باید مجدداً گاز استریل دیگری را در محل گذاشت و مدت 15 تا 20 دقیقه در فشار ملایم قرار داد این کار را چند بار می شود ادامه داد به شرطی که زودتر از 15 دقیقه گاز استریل برداشته نشده وکمپرس یخ فراموش نشود. .
تا یک روز بعد از جراحی از شستشوی دهان خودداری نمائید غذاهای نرم و آبکی و نسبتاً سرد تا چند روز مصرف شود.
روز بعد با محلول سرم آماده  نمکی یا (یک قاشق چایخوری نمک در یک لیوان آب) این عمل را روزی سه بار بعد از غذا تا چند روز ادامه باید داد.
تورم و کبودی بعد از جراحی طبیعی است و به تدریج کم خواهد شد بعد از جراحی قشر خاکستری رنگی روی زخم یا بخیه ها را می پوشاند و دهان کمی بدبو می شود. این علامت عفونت نیست. چنانچه بعد از چند روز از جراحی دندان در محل احساس درد ناراحت کننده ای کردید دلیلش این است که محل زخم به طور طبیعی خوب بسته نشده است. در این صورت به دندان پزشک خودتان مراجعه فرمائید تا با شستشو و درمان لازم به التیام زخم کمک نماید. چنانچه محل جراحی بخیه زده شده باشد یک هفته بعد برای برداشتن بخیه مراجعه نمایید.

دندان ها و  بیماری های لثه
 دندان ها در حفره های استخوان فک قرار دارند یک پوشش مخاطی روی استخوان فک را می پوشاند و این پوشش در اطراف  دندان ها لثه نامیده می شود.
اغلب به علت پلاک میکربی(مخلوط مواد چسنبده بزاق و غذا و میکروبهای باقی مانده در دهان) وجرم هایی که که در فاصله بین لثه و دندان یا زیر لثه ایجاد می گردد. لثه ها نیز دچار بیماری می شوند که در اول با مختصر تورم و خونریزی و تغییر رنگ در اطراف لثه شروع و چنانچه معالجه همراه با جرم گیری و مراقبت های بهداشتی انجام نشود، در زیر لثه عفونتی ایجاد می گردد که به استخوان فک صدمه زده و به لقی  دندان ها منتهی می شود.
برای پیشگیری باید بعد از خوردن غذا دهان را با آب خوب شستشو داده و سپس از مسواک و خمیر دندان برای تمیز کردن  دندان ها و برطرف کردن پلاک دندانی استفاده شود. استفاده از نخ دندان، (فلاس کردن) بسیار مناسب است.
کسانی که زمینه مساعد برای بیماری های لثه دارند (جرم زیاد خونریزی و تورم لثه) باید حداقل سالی دو یا یکبار برای انجام جرم گیری  دندان ها به دندان پزشک مراجعه نمایند البته در شرایط پیشرفته جراحی  لثه باید صورت پذیرد.

دندان پزشکی و  استریل بودن وسایل و ابزار
کسانی که به مطب دندان پزشک مراجعه می کنند حق دارند مطمئن باشند که وسایلی که دندان پزشک برای آنها مصرف می کنند استریل و ضد عفونی شده باشد. چون محل کار دندان پزشک درست شبیه به یک اطاق عمل است که رعایت نکات ابمنی در مقابل هرگونه عفونتی باید انجام پذیرد.
دندان پزشک دو نوع وسیله مصرف می کند. نوع اول وسایل و ابزار یک بار مصرف و دور انداختنی که برای هر بیمار اختصاصاً استفاده شده و بلافاصله بعد از مصرف دور انداخته می شود.
دسته دوم آنهایی که یک بار مصرف نیستند ولی برای هر بیمار یک سری استریل کاملاً ضد عفونی شده به صورت اختصاصی مصرف می شوند.
معمولاً دندان پزشک باید به مقدار زیاد از این ابزار و وسایل در مطب داشته باشد که در پایان کار مطب این ابزار بعد از شستشو یا تمیز کردن دقیق در دستگاه هایی چون اتوکلاو (بخار آب با درجه فشار بالا) و یا فور (حرارت زیاد خشک) به مدت کافی و استاندارد قرار می گیرند و در نتیجه از هرگونه میکروب، ویروس یا قارچ مبرا و پاک می شوند. تمیز کردن و ضد عفونی کردن وسایل متصل به دستگاه های دندان پزشکی اهمیت خاصی را داراست. اگر دندان پزشک در مطب خود برخوردار از مواد و وسایل یکبار مصرف و امکانات کافی برای استریل کردن ابزار دندان پزشکی باشد و بعد از انجام کار برای هر بیمار بهداشت و نظافت و ضد عفونی دقیق را رعایت کند، و همچنین چنانچه دندان پزشک با تعیین زمان و وقت کافی تعداد محدود و معینی بیمار را پذیرا باشد و از دیدن بیمار زیاد در زمان های کوتاه خودداری نماید. مراجعه کننده باید مطمئن باشد که هیچ گونه آلودگی را با خود به همراه نخواهد برد.

 

Tags: دندان پزشکی, دندان درد
تعداد نمایش ها: 8921
-: 
Yazdanpanah, Mahdi دکتریزدان پناه، مهدی

بازگشت به فهرست


 
مطلب خود را بنویسید*
:) ;) :D 8) :( :| :\ :cry: :evil: :o :oops: :{} :?: :!: :idea:
محافطت در مقابل اسپم (کپچا)
بارگذاری تصویر