دهان، دندان، فک و صورت / دارو، درمان، تغذیه، مواد / بیماری، ناهنجاری، بهداشت /
قلیان شیک است ولی آیا سالم نیز هست؟

قلیان شیک است ولی آیا سالم نیز هست؟

مصاحبه با دکتر شکفته راد
نگارش و ترجمه آزاد مقدمه: سیما



ایردن، پایگاه دندان‌پزشکی – کشیدن قلیان به عنوان یک جایگزین مناسب سیگار به مردم معرفی می شود و گفته می‌شود که قلیان سالم تر از سایر دخانیات است و ضرری را متوجه آنها نمی کند. علاوه بر آن این وسیله به صورت یک تفریح و سرگرمی نیز درآمده که به راحتی در هر چایخانه، قهوه خانه و سفره خانه ای در گوشه و کنار شهرها و روستاها در دسترس همه قرار دارد. پژوهش های مختلف علمی این ادعاها را رد کرده و نشان داده که نه تنها قلیان مانند سیگار دارای مضرات فراوان است، بلکه در بعضی زمینه‌ها بسیار بیش از سیگار به سلامت انسان لطمه می زند.


در این نوشتار، نگارنده ضمن مروری بر قلیان و تاریخچه مختصر آن، اشاره ای به برخی یافته های علمی درباره آن نموده و سپس طی مصاحبه با یک دندان پزشک محقق، در صدد برآمده تا زوایای کمتر آشکارشد‌‌ه‌ای از این وسیله‌ی استعمال دود روشن شود.


قلیان یک ظرف محتوی آب است که در بالای آن محفظه کوچکی برای گذاشتن تنباکو و بر روی آن، برای زغال گذاخته پیش بینی شده است. تنباکو آرام آرام می سوزد و با مکش شخص در لوله یا شلنگی که به بالای مخزن آب وصل است، دود ضمن عبور از داخل آب، به داخل دهان قلیان کش می رسد. این نوع تولید و کشیدن دود، این شبهه را ایجاد می کند که دود با عبور از داخل آب، تصفیه می شود و مواد سمی آن در آب باقی می ماند یا کاسته می شود. همه تحقیقاتی که روی این موضوع انجام شده نشان داده که قلیان دقیقن همان عوارضی که برای سیگار ذکر می شود را داراست که از جمله آنها می توان به سرفه، خس خس سینه، گرفتگی نفس و خلاصه مشکلات این وسیله هیچ چیزی کمتر از سیگار نیست، بلکه بیشتر هم هست. از واضح ترین علل ضرر بیشتر قلیان نسبت به سیگار می توان به وجود مواد مضر تولیدی زغال -مانند مونواکسید کربن- و همچنین مدت طولانی کشیدن قلیان نسبت به سیگار اشاره نمود.

در یکی از مطالعاتی که از سوی مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری ها در کالیفرنیا امریکا انجام شده، بیش از نصف جوانان 18 تا 30 ساله پاسخ داده اند که باور دارند قلیان صدمه ای به سلامت ایشان نمی زند، 47 درصد آنها تصور می کرده اند که آب دود قلیان را تصفیه می کند و یک سوم بر این باور بوده اند که تنباکوی میوه ای باعث سم زدایی تنباکو می شود. 16درصد نیز تصور می کرده اند که تنباکوی قلیان فاقد نیکوتین است و اعتیادآور نیست. بر اساس پژوهش های متعدد، هیچ یک از این باورها را محققین این مرکز تایید نمی کنند.
قلیان که در انگلیسی با نام های «هوکا»، «شیشه»، «واترپایت»، «هابل بابل» و «نارکیل» خوانده می شود، افزاری است برای استفاده از دود حاصل از تماس زغال گداخته با تنباکو که به این عمل «کشیدن قلیان» می‌گویند و در خاورمیانه، آسیای مرکزی و شمال آفریقا متداول است. گفته می‌شود قلیان توسط ایرانیان و هندی‌ها اختراع شده است. در فارسی آن را «قلیان»، «قالیان» و «غلیان» نوشته و گاه «نارگیلی» نیز نامیده‌اند. در افغانستان به بخش بالایی و گاه به کل مجموعه‌ی قلیان، «چلم» می‌گویند. در کشورهای عربی نیز به نام «شیشه» و «نارجیلة» و در شبه قاره هند به «حقّه» معروف است.
بر اساس برخی ادعاها، این وسیله در اصل در طب سنتی ایرانی، برای اهداف درمانی ابداع شده و به کار می‌رفته است. به عنوان مثال برای شخص بیماری که ریه اش به گرمی یا خشکی می زده، باید مرزنجوش را -به شکل تنباکوی امروزه- خیس کرده و با قلیان می کشید یا عرقیات گیاهانی چون نعنا، اکالیپتوس یا باد رنجبویه را گرم در جام ریخته و از قطعات شنگرف در حقه برای درمان عفونت ریوی بهره می‌بردند. برخی مدعی هستند که در اواخر دوران قاجار، با نفوذ بیگانگان و با هدف کسب درآمد از کشت تنباکو، این ماده سمی جایگزین جوهره قلیان و مواد اصلی رایج شده و مردم به کاربرد تنباکو در قلیان عادت داده شدند.

در شعر شاعران ایرانی نیز می توان موارد متعدد اشاره به قلیان را یافت، مانند:

آتش بيارو برسر قليان ما بنه وانگه ببين كه دود دل ماچه مي‌كند؟

در میان روایات تاریخی درباره قلیان، نوشته‌ای از تاورنیه بازرگان فرانسوی

نشان می دهد که این وسیله در قرن یازدهم رایج بوده است: "«ایرانیان تنباکو را با دستگاهی کاملن اختصاصی می‌کشند. در کوزه گلی دهان گشادی به قطر سه انگشت، تنه قلیانی از چوب یا نقره که سوراخی در وسط دارد قرار می‌دهند، و بر سر آن مقدار تنباکوی نم‌دار با کمی آتش می‌گذارند، و در زیر قلیان سوراخ ممتدی است که، در حالی که نفس را بالا می‌کشند، دود تنباکو با شدت از امتداد سوراخ پایین آمده و داخل آب که به رنگهای مختلف می آمی‌زد داخل می‌شود. این کوزه مرتباً تا نصفه آب دارد. دود که در آب است به سطح می‌آید و هنگامیکه نفس را بالا می‌کشند، از نی قلیان دود به دهان وارد می‌شود. به واسطه آبی که به قلیان می‌ریزند دود تنباکو تصفیه می‌شود و کمتر ضرر می‌رساند. والا با این همه قلیان که می‌کشند، مقاومت برای آنها غیر ممکن است. ایرانیان زن و مرد، به طوری از جوانی عادت به کشیدن تنباکو کرده‌اند، که کاسبی که باید روزی پنج شاهی خرج کند، سه شاهی آن را به مصرف تنباکو می‌رسانند. می‌گویند اگر تنباکو نمی‌داشتیم چطور ممکن بود کیف و دماغ داشته باشیم.»" او درباره زمان شاه صفی نقل کرده که "پادشاه حاکم قم را به دلیل بستن مالیات غیرقانونی بر میوه، به همراه پسرش که «قلیان چاق‌کن»پدر بود به اصفهان احضار کرد. شاه به پسر دستور می دهد که چشم پدر را در بیاورد و بعد سر او را از تن جدا کند... "
در تاریخ، همچنین روایت‌های دیگری از قلیان‌کشی وجود دارد مانند "داستان سفیر شاه سلطان حسین در پاریس که هنگام رفتن به ورسای برای ملاقات لویی چهاردهم پادشاه فرانسه قلیان کشان مسیر را طی کرد"، "کریم خان زند که در حین سرکشی ساختمان بازار وکیل شیراز در حال قلیان کشی بود و با دعای بنا، قلیان جواهرنشان خود را به او بخشید" و "فتحعلی شاه که در حین قلیان کشیدن بود و از ملک الشعرای کاشانی خواست شعر فی‌البداهه ای در مورد قلیان برایش بگوید


در تاریخ ایران حاکمان نظرات و اقدامات متفاوتی درباره قلیان داشته اند. به طور مثال برخی چون شاه عباس بزرگ به قدری با قلیان مخالفت کردند که حتی بازرگانانی خارجی را همراه تنباکو و توتون خودشان سوزاندند یا شاه صفی که در حلق بازرگان هندی سرب داغ ریخت و همین قلیان در دوران قاجار بخشی از ضرورت‌های زندگی بود و اشراف و بزرگان در خانه‌های خود انواع قلیان نگهداری می‌کردند که بعضی از آنها جواهرکاری شده بود.



برخی مولفین می گویند این اختراع ایرانیان است، زیرا نام تمام اجزا و افزار آن را در فارسی داریم: «سر» شامل «بادگیر» و «آتشدان»، «تنه» یا «میانه»، «میل‌آب»، «نی‌پیچ» یا «شلنگ» و «آب‌گیر»، «قلک» یا «کوزه». به نظر می‌رسد این وسیله از ایران به عثمانی، هند، عراق عرب و سایر نقاط رفته است. برخی دیگر عقیده دارند که واژه «قلیان» که در قرن‌های اخیر معمول شده، در واقع رسم‌الخط رایج کلمه «غلیان» با «غین» اول، از ریشه «غلی» زبان عربی است.

کوزه قلیان یا غلیان از بلور، شیشه، کریستال، سفال، فلز و یا فلز برنج و گاه از نوعی کدو تهیه می‌شده و انواع سفری از نارگیل نیز ساخته می‌شده است. «میانه قلیان» ساخت نطنز از جنس چوب گلابی و گردو مشهور بوده، «سر قلیان» مانند سر چپق یا چوپوق از گِل مخصوصی در کوزه‌گری های قم شهرت داشته، «بادگیر قلیان» را از مس، نقره و حتی طلای جواهرنشان آماده می کردند و بهترین «نی‌پیچ‌» که گاه تا 4متر طول داشته، توسط هنرمندان اصفهان تولید می‌شده است. اغلب اشخاص یک «سرنی‌پیچ» فلزی همراه داشتند که به نی قلیان یا نی‌پیچ می‌زدند. اغلب چای‌خانه‌ها و قهوه‌خانه‌ها مرکز تهیه تنباکو، آب کردن کوزه و آتش گذاشتن سرقلیان بوده اند.

در خانه های اشرافی، معمولن پیشخدمتی که زودتر از دیگران قلیان برای ارباب خود می برد، انعام خوبی می گرفت، لذا برخی کارگران خانه کوزه قلیان را از مس و یا ورشو می ساختند یا ته آن را با سرب پر می‌کردند که بتوانند کوزه دیگر پیشخدمت ها را بشکنند و خود در مهیاکردن خواسته صاحبکار برنده شوند! کم کم با واردشدن سیگار یا سیگارت از روسیه که به اسپانیولی به معنی لوله و به روسی پیروس نام داشت، قلیان از رونق سابق افتاد.
به گفته برخی محققین، تنباکوی قلیان از بدترین نوع برگ توتون تهیه می‌شود که دور ریز تولیدات کارخانه‌هاست و به واسطه مواد شیمیایی آن را معطر می‌کنند و در بسته بندی‌های پر زرق و برق با نام «تنباکوی میوه‌ای» در ایران و «معسل» در کشورهای عربی بفروش می‌رسانند.

از دیدگاه دین اسلام دخانیات –از جمله قلیان- حرمتی ندارد و حتی بسیاری از علما خود به استفاده از آنها عادت دارند ولی تاکنون دو مورد از تحریم دینی قلیان نیز یکی در ایران و دیگری در مالزی پیش آمده است. در سال ۱۳۰۹ هجری قمری میرزای شیرازی فتوای تحریم تنباکو را صادر کرد که تاثیر سیاسی مهمی داشت و دیگری کمیته فتوای شورای ملی امور اسلامی کشور مالزی که در تیرماه ۱۳۹۲ استفاده از قلیان را برای مسلمانان حرام اعلام کرد. عبدال شوکور حسین، رییس این کمیته گفته است: "پس از شنیدن نظرات متخصصان و کارشناسان وزارت بهداشت و بررسی شواهد علمی و پزشکی در داخل و خارج از کشور در خصوص مضرات قلیان، کمیته تصمیم گرفت تا قلیان را برای مسلمانان ممنوع کند. وی توضیح داد که استفاده از قلیان می‌تواند بر روی سلامتی فرد، رشد اقتصاد ملی و همچنین شکل‌گیری نسل‌های بعدی تاثیرات مخربی داشته باشد."

بر اساس نظر سازمان جهانی بهداشت، یک جلسه قلیان کشی معمولن بین 20 تا 80دقیقه طول می کشد و مصرف کننده قلیان در این یک جلسه، به اندازه بیشتر از 100 سیگار دود استنشاق می کند.
در کشور ما ایران، مدیر کل دفتر سلامت محیط و کار وزارت بهداشت، درمان در بهمن ماه سال گذشته اعلام نمود که "مصرف قلیان در زنان بیش از مردان است و این موجب خطر بیشتر ابتلای کودکان و نوجوانان به بیماری‌هاست." همچنین معاون وزیر بهداشت نیز مصرف قلیان را یک "مشکل جدی" اجتماعی در ایران دانسته و گفت: "امروز قلیان کشیدن در جامعه ما نوعی کلاس محسوب می‌شود. انتظار ما این است که برروی قلیان به عنوان یک ضد ارزش کار شود زیرا این موضوع سلامت مردم را به خطر انداخته و هزینه‌های زیادی را تحمیل می‌کند". همچنین متاسفانه بر اساس آمارهای اخیر وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، "مصرف قلیان در میان زنان در حال افزایش است."

* Hookah, Goza, Shisha, Narghile, Waterpipe, Hubble-Bubble


برای تکمیل بحث و افزودن مباحث تخصصی روز درباره قلیان، بخصوص در زمینه دندان پزشکی که رسالت اصلی ایردن را شامل می شود، مصاحبه ای با یک پزشک محقق دهان انجام شد. دکتر علی راد، دندان پزشک متخصص و پژوهشگر، طی مصاحبه‌ای در زمینه مضرات رواج قلیان‌کشی اظهار داشت: "متاسفانه به دلایل مختلف چون «نبود تفریحات مطلوب برای جوانان»، «بالابودن میزان بیکاری»، «عدم منع مذهبی»، «رواج در میان گروه‌ها و افراد مرجع »، «عدم دغدغه کافی در مراکز علمی و دانشگاهی»، «نبود فعالیت موثر فرهنگی در رسانه ها»، «نمایش بی‌رویه در سینما و تلویزیون»، «زمینه درآمد بالا»، «عدم منع قانونی»، «زمینه سنتی در میان خانواده‌ها» و برخی دلایل دیگر، کشیدن هوکا* یا قلیان در میان مردم، بویژه جوانان و عمدتن دختران در حال گسترش و تبدیل به یک عادت معمول و حتی پسندیده است. این سرگرمیِ محبوب جوانان که در محفل‌های خانوادگی و پیک‌نیک‌ها در حال تبدیل شدن به یک مُد است، می تواند موجب ایجاد یا زمینه‌ساز بروز مشکلات متنوعی شود:

- ناهنجاری‌های تربیتی، اخلاقی و اجتماعی،
- عوارض ظاهری چون پیری زودرس ناشی از چروکیده شدن پوست، تیرگی لب‌ها و دور چشم،
- اختلال در جذب کلسیم، یائسگی زودرس، کاهش وزن و تخریب هورمون‌های جنسی،
- بیماری‌های قلبی-عروقی، تنفسی و سرطان ریه و مثانه،
- نشانه های نامطلوب دهانی مانند بوی بد دهان، زردی و سپس تیرگی دندان‌ها،
- پوسیدگی دندانی، بیماری لثه و در نهایت،
- از دست رفتن دندان‌ها و سرطان‌های مختلف ناحیه دهان؛ لب، کام، کف دهان، حلق و حنجره."

ایشان در ادامه بحث اظهار داشت: "عوارض دهانی و تنفسی قلیان تنها به نیکوتین یا نامرغوب بودن تنباکو محدود نمی‌شود، بلکه اسانس ومواد خوشبو کننده‌ی افزودنی که عطر میوه‌ها را می‌پراکَند، در واقع مواد شیمیایی و مضر را همراه دود وارد دهان و ریه‌ها می‌کند. این مواد شیمیایی ضمن تحریک دستگاه تنفسی می‌تواند موجب حساسیت و آلرژی شود و حین جذب مخاطی وارد سلول‌های سطحی شده، به آن‌ها خسارت می زند. سپس با ورود به جریان خون، روند تخریب به سایر نقاط بدن گسترش می‌یابد.

از سوی دیگر مرطوب بودن مسیر دود قلیان، محیطی مساعد برای رشد انواع باکتری و قارچ‌هاست و همراه دود، عوامل میکروبی نیز می‌تواند وارد دهان و حلق شده و شرایط برای مشکلاتی چون سرماخوردگی، آنفولانزا و عفونت‌هایی چون تبخال دهانی و بیماری‌های مزمن و خطرناک چون سل فراهم شود. اشاره به این نکته نیز مهم است که ولو شخص دود را به ریه وارد نکند، با توجه به جذب دود از مخاط مختلف ناحیه دهان، تاثیرات مخرب موضعی و عمومی از همان دهان آغاز می‌شود."

در بحث پیرامون مشابهت ها و تفاوت های قلیان با سیگار و سایر دخانیات، دکتر راد ادامه داد: "هرچند سیگار کشیدن مضرات خود را دارد که جای بحث آن اینجا نیست، ولی تعداد دفعات پک زدن به به قلیان بسیار بیش از سیگارکشیدن است. در یک جلسه سی‌دقیقه ای قلیان کشی ده‌ها پک زده می شود و شخص هربار حدود یک لیتر دود غلیظ را به دهان و ریه وارد می‌کند."

دکتر راد ادامه داد: "یکی از نکات مهم که خوب است درباره قلیان یا هوکا مورد توجه باشد این که ضررهای این وسیله‌ی دخانی بسیار بیش از سیگار است. این تصور عمومی که چون دود سیگار از داخل آب عبور می کند، ضرر آن کم می شود نیز یک مغلطه و ادعای نادرست است. عبور دود از میان آب کوزه هرچند کمی از حرارت آن را کاهش می دهد، اما هیچ تاثیری در کاهش اجزای سمی دود تنباکو ندارد. دود قلیان حاوی مقادیر زیادی ترکیبات سمی مانند مواد قیری (تار)، مونواکسید کربن، فلزات سنگین ازجمله آرسنیک، سرب و نیکل و عوامل شیمیایی کارسینوژن یا سرطان‌زاست. میزان تار در قلیان حدود 36برابر سیگار و مونواکسید کربن 15 برابر آن است و در واقع مصرف کنندگان قلیان به مراتب بیش از سیگارکش‌ها در معرض مسمومیت ناشی از کمبود اکسیژن هستند. یک جلسه قلیان کشی 45 تا 60 دقیقه ای مواد قیری و نیکوتینی معادل یک پاکت کامل سیگار ارزیابی شده است. از دیگر مشکلات دخانیات ورود مستقیم میزان بالایی از دود با حرارت بالاست که مستقیم روی مخاط دهان و حلق و بینی تاثیر سوء می گذارد و همین حرارت -جدای از مواد مضر موجود در آن- عامل مساعد کننده‌ی سرطان لب، کام و حلق است."

درباره مشکلات جانبی اشتراک قلیان دکتر راد گفت: "به اشتراک گذاشتن نی یا شلنگ قلیان یک عامل انتقال و پخش ویروس و باکتری است. استفاده از قلیان در جمع خانواده و فامیل یا محیط های عمومی، نه تنها شخص استفاده کننده را در خطر قرار می دهد، بلکه بسیار بیش از سیگار، همه اطرافیان و به ویژه خانم های باردار و کودکان را با دود دست دوم خود به خطر می اندازد. لوله یا شلنگ قلیان بخصوص در مراکز عمومی مانند سفره خانه ها، کافه ها و چایخانه ها به طور مطلوب تمیز و ضدعفونی نمی شود که خود می تواند عامل انتشار عفونت های مختلف باشد."



در تهیه این مطلب، منابع زیر مورد استفاده بوده است:

مصاحبه ایردن، پایگاه دندان پزشکی با دکتر شکفته راد درباره قلیان - مردادماه 1394
The Huffington Post - 05/27/2014
Journal Cancer Epidemiology, Biomarkers & Prevention - March 11, 2014
Reuters - February 24, 2014
U.S. Centers for Disease Control and Prevention
University of California, Los Angeles, news release, July 8, 2014
روزنامه ایران 20 شهریور 1393 - مهرانگیز غفوری
ایسنا 18شهریور1391
فرهنگ دهخدا
ویکی پدیا



Tags: بیماری دهان, دخانیات, سیگار کشیدن, وزارت بهداشت, بهداشت دهان
تعداد نمایش ها: 3425

بازگشت به فهرست


گفتاورد نام
دکتر محمدهادی شفق | Shafaq, ۲۷ مرداد ۱۳۹۴ ۱۸:۰۱:۴۸
قلیان باعث افزایش پوسیدگی دندان می‌شود

قلیان از خانواده دخانیات، توتون و تنباکو بوده که باعث رنگ‌زدگی و افزایش پوسیدگی دندان می‌شود.

از عوارض قلیان می‌توان به عفونت لثه‌ای و زرد شدن دندان‌ها، بوی بد دهان و ایجاد کاهش فعالیت فیزیولوژیک غدد بزاقی در دهان اشاره کرد.

افرادی که اقدام به کشیدن قلیان یا سیگار می‌کنند باید بیشتر از دیگران بهداشت دهان و دندان را رعایت کنند و هیچ‌گاه بعد از کشیدن قلیان و سیگار مسواک را فراموش نکنند.

این افراد به علت بوی بد دهان نمی‌توانند افراد نزدیک خود بویژه بچه‌ها را نوازش کرده یا ببوسند. در نتیجه همه از هم‌نشینی با آن‌ها گریزان هستند.
گفتاورد نام
سعید, ۴ شهریور ۱۳۹۴ ۱۶:۰۳:۴۵

ما از قلیان کشیدن شروع کردیم!
برادرم و بعد هم نامزدم بعد از فارغ التحصیلی در یک شرکت وکالت بلافاصله مشغول به کار شدند. بعد از یکی دو ماه، برادرم و دو دوست دیگر ما به خاطر تفنن در یک مهمانی شروع به کشیدن شیشه کردند.
در بین جمع دوستان و مهمانی های که می رفتیم صف های کوچک ۵ تا ۱۰ نفره ایجاد می شد که می نشستند و شیشه را دود می کردند. همه جا صحبت از شیشه بود و اینکه اعتیادآور نیست اما من شاهدم که ۲ نفر جلوی چشمانم به چه روزی افتادند.
برادرم و نامزدم کارشان را از دست دادند و تبدیل به مرده های از گور در آمده شدند. اوائل با هیجان حرف می زدند و می خندیدند ولی بعد از یکسال، گوشه نشینی و توهم و انواع مرض های عفونی و روانی به سراغشان آمد.
پدر و مادرم را بالاخره با هزار ترس و وحشت در جریان قرار دادم و تقریبا به کمک یک جمع بزرگ از فامیل که در رشته های پزشکی و حتی موسسات مربوط به ترک اعتیاد و روانشناسی سر و کار دارند آنها را نجات دادیم.
خواستم بگویم که ما خانواده خوش شانسی هستیم ولی این همه جوان که من در طی این مدت دیدم و در باره شان شنیدم و خواندم به اندازه برادرم و نامزدم خوش شانس نیستند.
هنوز شیشه اعتیاد شیکی است. مثل هروئین هنوز بدنام نیست. در شروع همه استفاده کننده ها پر انرژی و شاد و حراف می شوند و رفتار سرزنده و اجتماعی دارند، از خماری خبری نیست و مصرفش اجرای سکس را بهتر می کند. این روزها شیشه چندین برابر گرانتر شده است و این هم خوب است و هم بد چون از یکطرف خطر استفاده تزریقی و مرگبار شیشه را افزایش می دهد و هم بازگشت دوباره جوانان فقیر به هروئین …
از تک تک شما درخواست می کنم درباره شیشه اطلاع رسانی کنید. شیشه را سعی کنید کامل بشناسید و نحوه تاثیرگذاری و صدمات آن را شناسایی کنید تا بتوانید مراقب، کنجکاو و دلسوزِ دوستان تان باشید.
می دانم شکی نیست که وظیفه اصلی بر دوش مدیریت سیاسی کشور و برنامه های پیشگیری و کنترل شان است. ولی متاسفانه تاکنون راه حل های که داشته اند از وخامت اوضاع اعتیاد نکاسته است.
به همدیگر کمک کنیم. خانواده هم باشیم.
گفتاورد نام
نیوشا صارمی, ۲۲ شهریور ۱۳۹۴ ۱۲:۰۶:۴۹

مواد مخدر در قلیان‌، برای جذب مشتری

خسرو صادق نیت، رییس مرکز سلامت محیط و کار وزارت بهداشت، روز شنبه ۲۱ شهریورماه در گفت‌وگو با خبرگزاری ایرنا "وجود مواد مخدر، شیشه و ترکیبات آمفتامین را در توتون قلیان ها برای معتاد و وابسته کردن مشتریان این کالا" را تایید کرده و گفته است: "گزارش های متعددی داشتیم که حتی آن قدر دوز مواد مخدر، شیشه و ترکیبات آمفتامین در توتون قلیان‌ها بالا بوده که مسمومیت حاد ایجاد کرده و قطعاً تعداد مواردی که با دوز کمتر مصرف شده و مسمومیت حاد نداده، بسیار بیشتر است."

به گفته این مقام مسئول "اغلب مصرف کنندگان این مواد در مراکز عرضه قلیان، به مواد مخدر وابستگی پیدا می کنند، معتاد می شوند و دیگر نمی توانند آن را کنار بگذارند. این یکی از روش‌های سودجویی اماکن عرضه قلیان است، تا افراد به این مراکز مراجعات مکرر داشته باشند و بتوانند هزینه های بیشتری از آنها بگیرند و در واقع برای کسب سود بیشتر مشتریانشان را معتاد می کنند."

ن.صفری مدیر یک سفره‌خانه در تهران به "روز" می‌گوید: "از طرف بقیه قلیان‌سراها نمی‌توانم حرف بزنم. اما ما تا به حال شیشه با توتون قلیان ترکیب نکرده‌ایم، نیازی هم نداریم که این کار را بکنیم.همین الان هم تعداد مشتری‌ها از فضایی که داریم خیلی بیشتر است."

او در ادامه‌ می‌گوید: "وزارت بهداشت باید برای گفتن چنین مواردی احتیاط کند به هر حال خیلی‌ها از این صنف نان می‌خورد و این اتهام سنگینی است که می تواند کاسبی این صنف را کساد کند."

صفری در عین حال می‌گوید: "افرادی که به قلیان‌سراها می‌آیند بیشتر برای دورهم‌جمع شدن و گپ زدن و چای نوشیدن می‌آیند و حالا یک قلیانی هم می‌کشند. این‌طور نیست که معتاد قلیان باشند."

رییس مرکز سلامت محیط و کار وزارت بهداشت، اما گفته است: "مطمئن هستیم که افرادی به صورت خاص توتون را با مواد مخدر و شیشه برای مشتریانشان آماده می کنند و به دنبال وابسته کردن مشتریان خود هستند، گزارش های رسمی متعددی از این اقدام داریم که در قهوه خانه یا هر مرکز دیگر عرضه قلیان که اغلب غیر مجاز هستند، این مواد را اضافه می کنند."


هیچ مجوز جدیدی برای عرضه قلیان صادر نشده

اواخر تیرماه امسال بود که مدیراجرایی جمعیت مبارزه با دخانیات به زودی عرضه قلیان "در اماکن عمومی و از جمله قهوه‌خانه‌ها" ممنوع خواهد شد. این چندمین بار است که دولت سعی می‌کند تا ارائه قلیان را ممنوع کند اما در دفعات پیش با شکست مواجه شده است. خسرو صادق نیت، رییس مرکز سلامت محیط و کار وزارت بهداشت هم روز شنبه ۲۱ شهریورماه گفته است که " از سال گذشته هیچ مجوز جدیدی برای عرضه قلیان به کسی داده نشده است، ممنوعیت صدور مجوز جدید عرضه قلیان سال گذشته با همکاری وزارت بهداشت و وزارت صنعت ابلاغ شد و دیگر هیچ صنفی نمی تواند اجازه عرضه قلیان بگیرد." به گفته او "فعلا آنهایی که از قبل مجوز داشته اند می توانند، قلیان عرضه کنند، البته یکسری مراکز غیر قانونی هستند که مجوز عرضه قلیان ندارند، به خصوص رستورانهای سنتی که وظیفه دارند، غذا و محیط سنتی سالم برای مشتریانشان ایجاد کنند، به این مراکز فعلا تذکر داده می شود، البته با برخی از آنها که به تذکرات قانونی توجه نمی کنند، برخورد شده است." صادق نیت در ادامه عنوان کرده است: "برخی از این مراکز هم هستند که در ساعاتی که نظارت‌ها کمتر می شود (احتمالا ساعات عصر و شب) به عرضه قلیان اقدام می کنند که نسبت به برخورد با آنها باید برخورد جدی تری صورت بگیرد. اکنون سیاست دولت این است که تا جای ممکن برخورد قهرآمیز نداشته باشد و از مسیر قانونی برای کنترل این پدیده جلو برود اما اگر در نهایت این مراکز به تذکرها توجهی نکردند، اعمال قانون برای آنها صورت می گیرد."

وزارت بهداشت هم بارها اعلام کرده که "برخلاف تصور افراد دود حاصل از قلیان به هیچ وجه کم خطر نیست بلکه حاوی مواد سرطان‌زا و سمی بی‌شماری است که باعث سرطان‌های ریه، لب و حفره دهانی، بیماری‌های قلبی عروقی و دیگر بیماری‌ها و سرطان‌ها می‌شود." برخی متخصصان نیز هشدار داده‌اند تصور رایج مبنی بر این که قلیان از سیگار کم‌ضررتر است، درست نیست و "از نظر مواجهه و استنشاق دود هر فرد مصرف‌کننده قلیان در هر وعده مصرف معادل ۸۰ تا ۱۰۰ نخ سیگار دود دریافت می‌کند".


یک بحث چند ساله

از سال ۸۶ و در زمان حضور کامران باقری لنکرانی در سمت وزیر بهداشت، بحث بر سر استفاده از قلیان بالا گرفت. در همان سال، هشدارهای زیادی مبنی بر رواج سریع مصرف قلیان در میان جوانان و زنان منتشر می‌شد که در نهایت این وزارتخانه را به فکر ممنوعیت ارائه قلیان در سفره‌خانه‌ها و قهوه‌خانه‌ها انداخت؛ ممنوعیتی که خیلی زود برچیده شد.

در آن زمان جمعیت مبارزه با مصرف دخانیات، قدرت بالای "مافیای دخانیات" را عامل رفع این ممنوعیت می‌دانست و اعلام کرد که "به دلیل توزیع و خدمات دهی راحت قلیان در قهوه خانه های سنتی روند مصرف این ماده دخانی خطرناک در میان زنان و دختران جوان جامعه به شکل نگران کننده ای در حال افزایش است".

چندین سال بعد و در ماه‌های نخست ریاست‌جمهوری روحانی، سردار احمدی‌مقدم، فرمانده وقت ناجا از جلسه شبانه با رییس‌جمهور و داستان ممنوعیت و رفع ممنوعیت قلیان در دولت احمدی‌نژاد پرده برداشت.

او توضیح داده بود که به اصرار وزیر بهداشت، دو جلسه ویژه شبانه با حضور اعضای ارشد دولت برگزار شده و ابتدا احمدی‌نژاد و معاون اولش تصمیم گرفته‌اند تعرفه سیگار افزایش پیدا کند اما با توجیه فرمانده ناجا که این کار باعث افزایش قاچاق سیگار و ورود سیگار نامرغوب خواهد شد، منصرف شده اند. سپس تصمیم گرفته می‌شود که با عرضه قلیان برخورد شود: "ما گفتیم نمی توان جلوی کار ۵۰ هزار قهوه خانه را گرفت و قبول کردند که در قهوه خانه هایی که فقط چای و قلیان عرضه می کنند به جای قلیان، دیزی و غذا عرضه شود تا آمدیم این طرح را اجرا کنیم با فشار اتحادیه، احمدی نژاد کوتاه آمد."

به گفته احمدی‌مقدم، رییس‌جمهور سابق به گونه‌ای رفتار کرد که به نظر رسید ناجا می‌خواهد این طرح را به سرانجام برساند اما دولت مخالف است: "این یک اجحاف در حق پلیس بود البته ما در آن زمان سکوت کردیم و معترض نشدیم."

در واکنش به سخنان فرمانده ناجا، یک وبسایت حامی احمدی‌نژاد عنوان کرد که مصوبه دیوان عدالت اداری در بهمن ماه سال ۹۱ عامل ممنوعیت ارائه قلیان بوده و همین مساله باعث شد تا "این معضل و خطر اجتماعی از قهوه خانه‌ها و سفره خانه‌های خاص که محل عرضه قلیان بود، به صورت شخصی به وسط پارک‌ها، محیط عمومی و خانواده ها کشیده شود".

گفتاورد نام
نامه نیوز, ۱۳ اردیبهشت ۱۳۹۵ ۲۲:۴۰:۳۱

18 درصد دختران ایرانی قلیان می کشند


استعمال سیگار در مردان نصف و از 54 درصد به 26 درصد و در زنان از 22 درصد به 18 درصد رسیده است.
به گزارش نامه نیوز ، دبیرکل جمعیت مبارزه با استعمال دخانیات ایران به مصرف قلیان در بین مردم به خصوص نسل جوان اشاره کرد و گفت: 18 درصد دختران ایرانی قلیان می کشند که رقم قابل تاملی است.

محمدرضا مسجدی امروز دوشنبه 13 اردیبهشت 1395 درهمایش روز جهانی آسم دربیمارستان امام خمینی (ره) تهران افزود: براساس مطالعه ای، 43 درصد دختران و 64 درصد پسران گفته اند كه گاه گاهی قلیان مصرف می كردند كه به احتمال زیاد برخی از آنها به دام اعتیاد می افتند.

وی بااشاره به اینكه توتون قلیان اصلا استاندارد ندارد،اظهاركرد: اغلب توتون قلیانی كه در ایران مصرف می شود از توتون های خراب سیگار تهیه می شود كه باید معدوم شود، اما آنها را پس از تركیب با مواد افزودنی مختلف در اختیار مردم قرار می دهند.

دبیركل جمعیت مبارزه با استعمال دخانیات ایران تاكید كرد كه موضوع قلیان و بیماریهای ناشی از آن در 10 تا 20 سال آینده در كشور به موضوع بسیار جدی تبدیل خواهد بود و مسئولان از همین حالا باید به فكر چاره باشند.

وی با شاره به اینكه در كشور ما تقریبا 12 تا 14 درصد افراد سیگار مصرف می كنند اظهار كرد: در ایران حدود 22 درصد مردان و 3 درصد خانم ها سیگار مصرف می كنند.

مسجدی با اشاره به اینكه 15 درصد پسران دبیرستانی گفته اند روزانه سیگار مصرف می كنند، افزود: 51 درصد دانش آموزان سابقه مصرف قلیان و 31 درصد سابقه مصرف سیگار را دارند.

وی ادامه داد: هر 6 ثانیه یك نفر در جهان به اثر استعمال دخانیات فوت می كند و سالانه نزدیك به شش میلیون نفر بر اثر ابتلا به بیماری ناشی از مصرف دخانیات فوت می كنند كه 70 درصد این رقم مربوط به كشورهای در حال توسعه است.

دبیر كل جمعیت مبارزه با استعمال دخانیات ایران با اشاره به اینكه این رقم تا 2030 به حدود 8 میلیون نفر خواهد رسید، گفت: 65 میلیارد نخ مصرف سیگار در كشور می باشد و 65 هزار مرگ ناشی از مصرف سیگار است.

مسجدی ادامه داد: روزانه 100 میلیارد ریال صرف مصرف سیگار در كشور می شود كه با اضافه شدن قلیان این رقم خیلی بیشتر می شود.

وی با اشاره به اینكه در آمریكا از سال 2013 تا 2015 میلادی 43 درصد استعمال دخانیات در دبیرستان ها كاهش یافته است، افزود: در این كشور از سال 1968 مبارزه با دخانیات را آغاز شده است.

دبیركل جمعیت مبارزه بااستعمال دخانیات ایران گفت: این اقدام سبب شده تا استعمال سیگار در مردان نصف و از 54 درصد به 26 درصد و در زنان از 22 درصد به 18 درصد برسد.

وی در بخش دیگری از سخنانش به قانون منع استفاده از دخانیات در فضای بسته اشاره كرد و گفت: این قانون در سال 1385 درمجلس تصویب شده است، ولی تاكنون به نحو صحیح اجرایی نشده است .

مسجدی به تدوین برنامه 10ساله پیشگیری از بیمارهای غیرواگیر در كشور اشاره كرد و گفت: این برنامه در خصوص پیشگیری و كنترل بیماری های قلب و عروق، مزمن تنفسی، سرطان و دیابت تهیه شده است.

دبیر كل جمعیت مبارزه با استعمال دخانیات ایران یكی از اقدامات مهم این برنامه را كاهش 30 درصد استعمال دخانیات در كشور اعلام كرد.

منبع: عصر ایران
 
مطلب خود را بنویسید*
:) ;) :D 8) :( :| :\ :cry: :evil: :o :oops: :{} :?: :!: :idea:
محافطت در مقابل اسپم (کپچا)
بارگذاری تصویر