مقالات همایش ها | پایان نامه ها | پژوهش-ترجمه | آزمون ها
بررسی همبستگی بین رضایتمندی شغلی و توجه به حفظ سلامت و بهداشت دهان

بررسی همبستگی بین رضایتمندی شغلی و توجه به حفظ سلامت و بهداشت دهان

بررسی همبستگی بین رضایتمندی شغلی و توجه به حفظ سلامت و بهداشت دهان

محمودحقاني*، پريچهر اشرف**، یامین حقانی***
* دندانپزشك، عضو هيئت علمي دانشكده دندان پزشكي شيراز
** كارشناس ارشد روانشناسي تربيتي
*** دانشجوی دندانپزشکی واحد بین المللی کیش دانشگاه علوم پزشکی شیراز

چکیده:
بیان مسئله: پژوهش ها نشان دهنده آنند که سلامت دهان، آینه ای از سلامت عمومی و بهزیستی است. مشکلات سلامتی دهان منجر به سایر مشکلات سلامت از قبیل دیابت، ناراحتی های قلبی و عروقی و غیره می شود و پژوهشگران در صدد یافت عوامل تأثیر گذار برآن هستند. از طرفی رضایتمندی شغلی بعنوان عاملی مؤثر در ارتقاء سلامت روحی و روانی و فیزیکی افراد شناخته می شود.
هدف: در این پژوهش میزان همبستگی رضایتمندی شغلی و چند متغیر دیگر (بعنوان متغیرهای مستقل) و اهمیت به حفظ بهداشت دهان و دندان در زنان و مردان شاغل (متغیر وابسته) بررسی شده است.
مواد و روش: 400 نفر مورد بررسی قرار گرفتند که 70 نفر از آنها به دلیل بیکاری، بازنشستگی یا ناقص بودن داده ها حذف گردیده و تعداد 168 زن و 162 مرد به کمک آزمون بررسی رضایتمندی شغلی و پرسشنامه سلامت دهان، بررسی شدند.
یافته ها: انجام تحلیل رگرسیون چند متغیری همزمان و گام به گام نشان داد که سطح تحصیلات (000/0=P) و جنسیت (030/0=P) توانایی پیش بینی "اهمیت به حفظ بهداشت و سلامت دهان و دندان" را داشتند. به عبارتی سطح تحصیلات فرد مهمترین پیش بینی کننده "اهمیت به حفظ سلامت و بهداشت دهان و دندان" افراد بود. از طرفی زنان بیش از مردان به حفظ بهداشت و سلامت دهان و دندان خود اهمیت می دهند ولی هیچگونه رابطه معناداری مابین رضایتمندی شغلی و حفظ بهداشت دهان و دندان یافت نشد.
نتیجه گیری: نظر به اهمیتی که حفظ بهداشت دهان و دندان دارد و با توجه به همبستگی آن با سطح تحصیلات، لزوم هر چه بیشتر مشاوره و آموزشهای دندان پزشکی جهت افزایش دانش و رفتارهای مرتبط با حفظ بهداشت دهان و دندان، احساس می گردد.
کلید واژه: رضایتمندی شغلی، سلامت دهان و دندان، سطح تحصیلات، جنسیت، دانش، رفتار.

مقدمه:
سلامت دهان، اساس بهزيستي و سلامت عمومي افراد محسوب مي گردد. دهان سالم، افراد را قادر به صحبت كردن، خوردن و ارتباط اجتماعي مي كند، بدون آنكه تجربه اي از بيماري، ناراحتي و پريشاني داشته باشند. بيماري دهان و دندان منجر به درد و از دست دادن دندان شده و به دنبال آن ظاهر فرد، كيفيت زندگي، نحوه تغذيه و ... تحت تأثير قرار مي گيرد (1). در واقع تحقيقات يك پيوستگي مابين بيماريهاي دهان و دندان با ساير بيماريهاي شايع نظير بيماريهاي قلبي عروقي گزارش كرده اند (2)، بطوريكه عفونت مزمن دندان و لثه با عوامل خطرساز بيماري قلبي عروقي نظير چاقي، و بالا رفتن كلسترول و چربي همبستگي نشان مي دهد (2).
با توجه به سرانه هزينه هاي درماني و مسائل جانبي آن (3)، نمي توان به درمان به عنوان عاملي جهت ريشه كن نمودن بيماري تكيه نمود (برنامه ريزي تك بعدي). آنچه مسلم است بسياري از مشكلات سلامت دهان و دندان قابل پيشگيري و با اقدام به موقع، قابل برگشت هستند (1). تحقيقات نشان مي دهد كه افرادي كه عادات و رفتارهاي سالمي دارند، در ارتباط با حفظ بهداشت دهان و دندانشان هم رفتارهاي سالمي داشته (4و5) و بالطبع داراي وضعيت سالم دنداني هستند (6و7و8). بدين ترتيب عوامل مختلفي مي توانند بر رفتارهاي سالم حفظ بهداشت دهان و دندان تأثير گذار باشند.
تحقيقات نشان داده اند بجز عوامل اقتصادي اجتماعي، عوامل رواني اجتماعي نظير مكان كنترل، خودكارآيي، رضايت از زندگي و خوش بيني با بروز رفتارهاي سالم همبستگي دارند (2)
رضایت شغلی از ارکان ضروری و ارزشمند ارتقای سلامتی و رضایت از زندگی به شمار می رود. رضایت شغلی در قلمرو خدمات پزشکی و بیمارستانی همواره مورد توجه پژوهشگران بوده است، زیرا نیروی انسانی شاغل در این حوزه، سلامت جامعه را تضمین می کند (9).
زمانی فرد احساس رضایت از کار و حرفه دارد که نوعی برابری و تعادل بین داده ها و ستاده های او در شغلش وجود داشته باشد و ضمناً در مقایسه با دیگران نیز این برابری را احساس کند. داده ها شامل متغیرهایی از قبیل آموزش ها، تحصیلات فرد، تجربیات، خصوصیات شخصی، مهارتها و آگاهی های خاص، و ستاده ها عواملی چون حقوق و دستمزد، احساس ارزش شغلی، مزایای ضمنی، قدردانی از زحمات و غیره می باشد (10). به عبارتی احساس درونی و عاطفی مساعدی که فرد مستقل از رفتاری که عملاً در محیط سازمانی از خود نشان می دهد، نسبت به کار خود دارد و این احساس با علاقه خاطر همراه است (11).
تحقیقات زیادی به بررسی اثرات بالقوه رضایت شغلی بر سلامت جسمی و روانی پرداخته اند (13 و 12).
به طور کلی رضایتمندی شغلی، ارتباط نزدیکی با بهداشت روانی و بهبود عملکرد افراد در محیط کاری دارد (14 و 15).
کارکنانی که رضایت شغلی بالاتری دارند از سلامت جسمی و روانی بهتری برخوردارند (16، 17و18)، مهارتهای تازه مربوط به کار را زودتر می آموزند و با حوادث شغلی کمتری روبرو می شوند (16).
تحقیقات نشان می دهد که احتمال خطر سکته قلبی برای کارمندان ناامید که دستمزد کم دارند، بیش از دیگران است، ولی افرادی که رضایت شغلی دارند حتی با دستمزد کم، کمتر در معرض حمله قلبی اند. بررسی انجام گرفته برروی 2300 مرد نشان داد که خطر بروز سکته قلبی افراد ناراضی از شغل با درآمد پایین، 5/2 برابر افراد در همان محیط با حقوق بالا است (18).
در زندگی شغلی، اگر فشار زیاد برای مدتی طولانی وارد شود، انرژی فرد تحلیل رفته، عدم اطمینان و اضطراب پیش می آید، فشار به نگرانی روحی می انجامد و نگرانی روحی در برخی موارد منجر به بیماری های مزمن و حتی مرگ می شود (19).
افراد موفق و راضی از شغل در امر حفظ سلامت، همه ساله معاینات کامل پزشکی را از نظر آزمایش های مربوط به قند، چربی خون، بیماریهای قلبی و ... به عمل می آورند. زیرا به این امر توجه دارند که بسیاری از بیماریها در بدو امر قابل درمان است (20).
لازم به ذکر است که پاره ای از تحقیقات نتایجی متفاوت با موارد مذکور گزارش کرده اند. این گزارشات حاکی از آنند که علی رغم اینکه رضایتمندی شغلی همبستگی بالایی با سلامت روحی و روانی دارد. لیکن همبستگی اش با سلامت فیزیکی افراد یا در حد متوسط است (21) و یا هیچگونه ارتباط معناداری با سلامت جسمی و فیزیکی ندارد (22).
تحقیقات نشان داده که مردان شاغل بیش از زنان شاغل در حفظ سلامت جسمی و روانی خود کوشا هستند (23). زنان شاغل، به ویژه مدیران زن، وظیفه ای مضاعف دارند و چنانچه مدیریت زمان را به خوبی اعمال نکنند، چاره ای جز تحمل ندارند، اما با این تحمل خود را قربانی میکنند. فشار کار از عوامل فرسودگی است که در نهایت فرد را از نظر بدنی و فکری از پای در می آورد (24).
توجه به حفظ بهداشت و سلامت دهان و دندان یکی از عمده ترین مسائل فردی است. در این راستا پژوهش حاضر در صدد بررسی تأثیر رضایتمندی شغلی بر اهمیت و توجه به حفظ بهداشت و سلامت دهان و دندان می باشد. و با بررسی اثر متغیرهای دیگری از قبیل جنسیت، نوع و وضعیت شغلی، تحصیلات و وضعیت تأهل، بر توجه به حفظ بهداشت بدنی و روانی افراد، لزوم این پژوهش هر چه بیشتر ثابت می گردد.
با دستیابی به نتایج این تحقیق می توان عوامل مؤثر بر نارضایتی شغلی را شناسایی و با انجام مشاوره های روانشناسی و دندانپزشکی، جهت ارتقای رضایت شغلی و میزان توجه به حفظ بهداشت و سلامت دهان و دندان افراد، تلاش نمود.

مواد و روش:
اين پژوهش از نوع بررسي مقطعي است. نمونه هاي پژوهش به روش نمونه گيري خوشه اي چند مرحله اي (25) انتخاب شدند. بدين ترتيب كه نواحي ششگانه پستي شهر شيراز را پوشش داده و سپس با استفاده از جدول اعداد به صورت تصادفي نيمي از مناطق مسكوني انتخاب، آنگاه از هر منطقه مسكوني نيز توسط جدول اعداد به صورت تصادفي نيمي از مناطق مسكوني انتخاب، آنگاه از هر منطقه مسكوني نيز توسط جدول اعداد به تصادف تعدادي منزل مسكوني انتخاب و پرسشنامه در اختيارشان قرار گرفت. شرط ورود نمونه ها به تحقیق اشتغال به کار بود. پرسشنامه در اختیار 400 نفر گذاشته شد، که با حذف نمونه های بیکار و بازنشسته تعداد به 330 نفر رسید، داده های مربوط به این 330 نفر، شامل 168 زن (9/50%) و 162 مرد (1/49%)، تحلیل گردید.
مصاحبه با آزمودني ها توسط پرسشگران آموزش ديده انجام شد. پيش از اجراي مصاحبه در مورد بدون نام بودن پاسخهاي ارائه شده، به مصاحبه شوندگان اطمينان خاطر داده مي شد و مصاحبه با موافقت شفاهي آنان انجام مي گرديد. افراد با سطح سواد بالا تمايل داشتند كه بدون كمك پرسشگران، به سئوالات پاسخ دهند، كه پرسشنامه ها در اختيارشان قرار مي گرفت.
ابزار بکار برده شده شامل دو پرسشنامه بود. اولی پرسشنامه بررسی رضایتمندی شغلی دارای 36 سوال در جهات مثبت و منفی، که نشان دهنده نگرش فرد نسبت به حرفه خود می باشد. این پرسشنامه رضایت شغلی را در 9 بعد بررسی می کند شامل: درآمد، امکان پیشرفت در کار، رده های بالاتر (سرپرست)، تسهیلات جانبی، پاداشهای احتمالی، شرایط محیط کار، همکاران، ماهیت کار و ارتباطات موجود در محیط کار (26).
هر یک از ابعاد با چهار عبارت سنجیده می شود. پاسخ هر آزمودنی به هر عبارت در دامنه لیکرت 6 درجه ای (کاملاً مخالفم تا کاملاً موافقم) مشخص می شود. نمره رضایت شغلی در دامنه ای از 36 تا 216 قرار می گیرد.
دومی پرسشنامه سلامت و بهداشت دهان و دندان با 10 سوال که رفتار و دانش افراد را در ارتباط با حفظ بهداشت دهان و دندان می سنجد (27).
به منظور درک بهتر متغیرهای این پژوهش، متغیرهای مهم آن تعریف میشوند.:
رضایتمندی شغلی: احساس درونی و عاطفی مساعدی که فرد مستقل از رفتارهایی که عملاً در محیط سازمانی از خود نشان می دهد، نسبت به کار خود دارد و این احساس با علاقه خاطر همراه است (11).
حفظ سلامت و بهداشت دهان و دندان: مجموعه ای را در بر می گیرد شامل دانش فرد در ارتباط با سلامت دندان و رفتارهایی که در ارتباط با حفظ سلامت دهان و دندان انجام می دهد (27).
برای انجام تحلیلها و توصیفهای آماری از نرم افزار SPSS (ویرایش 15) استفاده شد. در این زمینه نخست، پایایی پرسشنامه ها از طریق محاسبه آلفای کرونباخ محاسبه گردید (28). ضریب آلفا برای پرسشنامه رضایتمندی شغلی از 54/0 برای خرده مقیاسها تا 85/0 برای کل مقیاس متغیر بود. ضریب پایایی پرسشنامه سلامت و بهداشت دهان و دندان 78/0 بدست آمد. برای آن که پرسشنامه ای پایایی داشته باشد باید ضریب آلفا در کل پرسشنامه بیش از 7/0 باشد (29). پرسشنامه رضایتمندی شغلی در تحقیقات پیشین دارای روایی و پایایی خوبی بوده است (9 و 18). روایی سازه ای پرسشنامه سلامت و بهداشت دهان و دندان نیز از طریق محاسبه همبستگی آن با پرسشنامه جامع ارزیابی اطلاعات سلامت دهان (30) در یک نمونه 35 نفری معادل 41/0 بدست آمد. تحقیقات پیشین روایی و پایایی بالایی برای پرسشنامه سلامت و بهداشت دهان و دندان گزارش کرده اند (27).

یافته ها:
جدول (1) شاخصهای مرکزی آزمودنیهای زن و مرد را در مورد سن و نمره های رضایتمندی شغلی، و اهمیت به بهداشت دهان و دندان را نشان می دهد. نمودارهای 1 تا 5 وضعیت جمعیت شناختی نمونه ها از نظر جنسیت، نوع شغل، وضعیت تأهل، سطح تحصیلات و وضعیت شغلی را به نمایش می گذارد.
کلیه متغیرهای تحقیق شامل رضایتمندی شغلی، سطح تحصیلات، جنسیت، سن، نوع شغل، وضعیت شغلی و وضعیت تأهل بعنوان متغیرهای مستقل، و اهمیت به بهداشت دهان و دندان بعنوان متغیر وابسته در مدل رگرسیون وارد (جدول 2) و به روش گام به گام تحلیل انجام گردید. نتایج تحلیل رگرسیون گام به گام (جدول 3) نشان داد، تنها متغیرهای سطح تحصیلات و جنسیت (به عنوان متغیرهای پیش بینی کننده) در این مدل جدید باقی ماندند که می‌توانند واریانس مربوط به اهمیت به حفظ بهداشت دهان و دندان (بعنوان متغیر وابسته) را تعیین کنند، بطوریکه میزان F بدست آمده (073/15) معنادار است (000/0=P) و 4/8 درصد از واریانس مربوط به اهمیت به حفظ بهداشت دهان و دندان را می توان بوسیله این متغیرها (سطح تحصیلات و جنسیت) تبیین کرد (084/0=2R). با توجه به اینکه این تحلیل نشان داد که 2R بدست آمده از لحاظ آماری معنادار است، ضرائب جزئی متغیرها نیز مورد بررسی قرار گرفت.
متغیر )با توجه به مقدار آماره (942/4=t)سطح تحصیلات (000/0=P و 262/0= می تواند اهمیت به حفظ بهداشت دهان و دندان را پیش بینی کند. یعنی به ازای هر واحد افزایش سطح تحصیلات، 76/1 واحد به میانگین نمره بهداشت دهان و و). همچنین متغیر جنسیت (03/0 Pدندان اضافه می شود (000/0= P و 76/1= ) با توجه به آماره t (18/2-) نیز می تواند پیش بینی کننده اهمیت115/0-= به حفظ بهداشت دهان و دندان باشد. نتایج نشان داد که میانگین نمرات مردان ). و 156/2-=(156/2) واحد کمتر از زنان است (03/0 P

بحث:
نتایج بررسی حاضر حاکی از آن است، افرادی که اهمیت بالایی به حفظ بهداشت دهان و دندان خود می دهند از دانش بالا و رفتارهای سالم، در ارتباط با بهداشت دندانهای خود برخورداند استفاده مکرر روزانه از مسواک و نخ دندان بعد از هر وعده غذایی، مراجعه به دندانپزشک جهت بررسی دندانها سالی یک یا دو بار، و آشنایی با مواد و روشهای پیشگیرانه در ارتباط با پوسیدگی دندان و آسیبهای لثه ای، از خصوصیات بارز آنها است. در مقابل افرادی که اهمیت اندکی به حفظ بهداشت دهان و دندان خود می دادند، از رفتارهای سالم کمتری در ارتباط با حفظ بهداشت دهان و دندان خود استفاده می کردند و دانششان هم در رابطه با حفظ بهداشت دهان و دندان بسیار اندک بود.
نتایج این پژوهش نشان دادند که بین سطح تحصیلات فرد و اهمیت به حفظ بهداشت دهان و دندان همبستگی مثبت معناداری وجود دارد. همانطور که می دانیم با افزایش سطح آگاهی مردم، انگیزه رعایت بهداشت افزایش می یابد (31). به عبارتی هر چه سطح تحصیلات فرد بالا می رود، بدلیل بالا رفتن اطلاعات ، میزان بهداشت دهان و دندان هم زیاد می شود (32). اگر چه پاره ای تحقیقات تأثیرات متفاوت سطح تحصیلات دو جنس را بر بهداشت دهان و دندان گزارش کرده اند (33 و 34)، لاکن در تحقیق حاضر هیچ تفاوتی از نظر تأثیر سطح تحصیلات زنان و مردان براهمیت به حفظ بهداشت دهان و دندان دیده نشد. جنسیت متغیر دیگری است که در بررسی کنونی با اهمیت به حفظ بهداشت و دهان و دندان همبستگی نشان می دهد. تحقیقات دیگر نیز نشان می دهد که میان زنان و مردان از نظر حفظ سلامت و بهداشت دهان و دندان تفاوت رفتاری وجود دارد و زنان نسبت به مردان برای این مقوله اهمیت بیشتری قائلند (35، 32، 27). کلاً رضایت از زندگی، خوش بینی (2) و درآمد (2، 33، 34) زنان نسبت به مردان تأثیر بیشتری بر رفتارهای حفظ سلامت و بهداشت دندان دارد.
از آنجا که کلیه آزمودنیهای تحقیق حاضر دارای شغل و در آمد بودند، ظاهراً بدست آمدن چنین نتیجه ای نمی تواند دور از ذهن باشد. تحقیقات نشان می دهند که زنان دانش بیشتری نسبت به حفظ بهداشت و سلامت دهان و دندان دارد (36 و 27). همچنین زنان رفتارهای حفظ سلامت دهان و دندان را بهتر از مردان انجام می-دهند (27 ، 37). مسلماً هر چه دانش فردی نسبت به حفظ بهداشت دهان و دندان افزایش یابد، رفتارهای حفظ سلامت دندان نظیر مسواک زدن، استفاده از نخ دندان، مراجعه به دندانپزشک نیز افزایش می یابد. البته ناگفته نماند که زنان خیلی بیشتر از مردان به ظاهر خود اهمیت می دهند و از آنجا که یکی از نمودهای حفظ ظاهر داشتن دندانهای زیبا و سالم است، شاید دلیل مضاعفی باشد بر اینکه چرا زنان نسبت به مردان برای حفظ سلامت و بهداشت دهان و دندان خود اهمیت بیشتری قائلند.
در بررسی نتایج تحقیق حاضر هیچگونه همبستگی معناداری، ما بین رضایتمندی شغلی و اهمیت به حفظ بهداشت دهان و دندان یافت نگردید. این می تواند بدلیل ابزار مورد استفاده (پرسشنامه رضایتمندی شغلی)، نحوه اجرا (پرسشگران ناکار آزموده) و یا تعداد کم آزمودنیها باشد.
پیشنهاد می شود که در تحقیقات آینده مواردی از قبیل تغییر ابزار، پرسشگران تعلیم دیده، افزایش تعداد آزمودنیها و بررسی متغیرهای مهم دیگر مد نظر قرار گیرند. پیشنهاد دیگر انجام مطالعات طولی است و اینکه آزمودنیها در دو مرحله قبل و بعد از برگزاری دوره های آموزشی بهداشت دهان و دندان، مورد بررسی قرار گیرند. و برای دقت بیشتر مطالعات بصورت کلینیکی انجام پذیرند.

نتیجه گیری:
علی رغم اینکه از سال 1374 با هدف بهبودی کمی و کیفی وضعیت ارائه خدمات اولیه بهداشت دهان و دندان و دسترسی آسان مردم به این گونه خدمات، بهداشت دهان و دندان در نظام مراقبتهای اولیه بهداشت ادغام گردید (گروههایی هدف در این برنامه کودکان صفر تا 12 ساله و مادران باردار و شیرده هستند) (38) و با توجه به هزینه های هنگفتی که هر ساله صرف تهیه وسایل و مواد دندانپزشکی، استهلاک ساختمان و وسایل موجود در ساختار دولتی می گردد، انتظار می رود که شاخص های سلامت دهان و دندان افزایش یابد، ولی بررسیها نشان می دهد که این امر محقق نشده است (39). از طرفی آموزش دندانپزشکی در کشور ما درمان نگر و درصد کمی از مباحث دوره شش ساله دندانپزشکی مربوط به مباحث پیشگیری است (40). از آنجا که در تحقیق حاضر آزمودنیها شاغل و اکثریت شغل دولتی داشتند می توان در محیطهای اداری با اموزش افراد 29-20 ساله (27) نسبت به تغییر نگرش و به دنبال آن تغییر رفتارهای ناسالم و ایجاد رفتارهای صحیح در ارتباط با حفظ بهداشت دهان و دندان اقدام کرد. بدین ترتیب لزوم هرچه بیشتر مشاوره های دندانپزشکی نیز احساس می گردد.
با آنکه نتایج تحقیق حاضر هیچگونه همبستگی بین رضایتمندی شغلی و اهمیت به حفظ سلامت و بهداشت دهان و دندان نشان نداد، لیکن از آنجا که یافته های پیشین نشان می دهند که نارضایتی شغلی منجر به کاهش عزت نفس و سطح بالای اضطراب و افسردگی و به دنبال آنها بیماریهای فیزیکی می گردد، سازمانها باید با سیاستهای مدیریت استرس درصدد ریشه كنی نارضایتی شغلی برآیند (21)، همچنین مراکز مشاوره آماده ارائه خدمات در جهت تشخیص استرسهای تؤام با مشکلات سلامتی در ارتباط با شغل و کشف راههایی برای کسب رضایت شغلی بیشتر باشند.

شرح جداول و نمودارها

پیوست 1- جدول
جدول 1- ویژگیهای جمعیت شناختی زنان و مردان پژوهش حاضر.
جدول 2- مدل رگرسیون، تحلیل واریانس و مشخصه¬های آماری رگرسیون متغیرهای مستقل و وابسته تحقیق.
جدول 3- رگرسیون گام به گام، تحلیل واریانس و مشخصه¬های آماری رگرسیون متغیرهای مستقل (سطح تحصیلات و جنسیت) و وابسته تحقیق.

پیوست 2- نمودارها
نمودار 1- مقایسه درصد فراوانی زنان و مردان تحقیق حاضر
نمودار 2- مقایسه درصد فراوانی نوع شغل آزمودنیها
نمودار 3- مقایسه درصد فراوانی وضعیت تأهل آزمودنیها
نمودار 4- مقایسه درصد فراوانی سطح تحصیلات آزمودنیها
نمودار 5- مقایسه درصد فراوانی وضعیت شغلی آزمودنیهای تحقیق حاضر

پیوست 1- جداول

جدول 1- مقایسه میانگین، انحراف استاندارد، حداقل و احداکثر ویژگیهای جمعیت شناختی در زنان و مردان

جدول 1- مقایسه میانگین، انحراف استاندارد، حداقل و احداکثر ویژگی های جمعیت شناختی در زنان و مردان

جدول 1- مقایسه میانگین، انحراف استاندارد، حداقل و احداکثر ویژگی های جمعیت شناختی در زنان و مردان

جدول 2- خلاصه مدل رگرسیون، تحلیل واریانس و مشخصه های آماری رگرسیون رضایتمندی شغلی و سایر متغیرها (متغیرهای مستقل) براهمیت به حفظ بهداشت دهان (متغیر وابسته)

خلاصه مدل رگرسیون، تحلیل واریانس و مشخصه های آماری رگرسیون

جدول 3- نتایج رگرسیون گام به گام، تحلیل واریانس و مشخصه های آماری رگرسیون متغیرهای سطح تحصیلات و جنسیت (متغیرهای مستقل) براهمیت به حفظ بهداشت دهان و دندان (متغیر وابسته)

نتایج رگرسیون گام به گام، تحلیل واریانس و مشخصه-های آماری رگرسیون متغیرهای

پیوست 2- نمودارها

نمودار 1- درصد فراوانی جنسیت
درصد فراوانی جنسیت

نمودار 2- درصد فراوانی نوع شغل

درصد فراوانی نوع شغل

نمودار 3- درصد فراوانی وضعیت تأهل
درصد فراوانی وضعیت تأهل

نمودار 4- درصد فراوانی سطح تحصیلات
درصد فراوانی سطح تحصیلات آزمودنی ها

نمودار 5- درصد فراوانی وضعیت شغلی

درصد فراوانی وضعیت شغلی

سپاسگزاری:
با سپاس از شورای پژوهشی دانشگاه و معاونت پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، که بودجه مربوط به طرح را پذیرا شده اند. همچنین از مرکز توسعه پژوهشهای بالینی بیمارستان نمازی شیراز، آقای دکتر عسکریان، آقای دکتر وثوقی و سرکار خانم قربانی به خاطر راهنمایی و همکاری دراین طرح تشکر و قدردانی می گردد.

The Correlation Between Job Satisfaction and Oral Health.

Haghani M.*,Ashraf P.**, Haghani Y.***
*: Department of Prosthodontics, Faculty of Dentistry, Shiraz University of Medical Sciences, Shiraz, Iran
**: The educational psychologist , MA.
***: Dental University-Student, International unit of KISH, the University of Medical Sciences in Shiraz .

Abstract
Subject: Researches show that the health of dental is the mirror of public health and good living. The problem of dental hygiene result in other problems such as diabetes, cardiac disorders and etc. The investigators are going to find effective elements on it. On the other hand, job satisfaction is recognized as an effective factor for enhancing mental and physical health in one of individuals.
Purpose: In this study, it has been investigated the correlation rate of job satisfaction and some other variable ( as an independence variables) and emphasis on oral health in men and women (dependence variable).
Materials and Method: It has been studied 400 participants which 70 persons of them are omitted due to unemployment, retirement and to be incomplete of data, and about 168 women and 162 men were studied by means of Job Satisfaction Survey and oral Health Inventory.
Findings: Doing the analysis of multi-variable contemporary and step-wise regression showed that the level of education (P= 0.000) and Gender (P=0.030) had ability to predicting variable in emphasis on oral health. Otherwise, the education level of individual was the best predictor variable on oral health. The women emphasize in keeping, oral hygiene and health more than men. But it hasn’t fount found and meaningful relation between job satisfaction and oral health.
Conclusion: In respect to impact of oral health and regarding to its correlation with education level, it is felt more necessity of consultation and training dental in order to increase in knowledge and behaviors related to keeping Dental hygiene.
Key words: Job satisfaction, oral health, education level, gender, knowledege, behavior.

Introduction:
Oral health is the basis of well- being and people’s general health. Healthy mouth able people to speak, eating and having social relations without any experience of illness, sadness and anxiety. Disease of oral cause pain and lossing the teeth and influence on individual’s shape, life quality, feeding type and so on (1) In fact; reseaches report a connection between oral diseases and other disease like heart and vessels disease (2) that acute infection of teeth and gum of teeth has relation with risk factors of coronary disease like obesity, high cholesterol and fat (2). With considering treatment expenses and it’s side effects (3), we can’t rely on treatment as a factor to eradicate disease, (one- dimension programming). It’s obvious that most oral diseases are preventable and returnable by soon action (1).
Researches show that people who love healthy manners and habits have healthy manners about their oral hygiene too (4,5) and also have health teeth (6,7,8). So; different factors influence on safe. Manners for saving oral hygiene.
Researches showed that except socioeconomic factors, some sociopsychology factors like locus of control, self- efficacy, life satisfaction and optimism have relation with healthy manners (2). Job satisfaction is necessary and valuable elements of improving well- being and life-satisfaction. Job satisfaction in the area of medical and hospital services were noticeable for researchers because man power in this job guarantee social well-being (9). When an individual has job satisfaction that there was equality and balance between data and what received in a job and also feeling this equality in comparing to others. Data include some variables like training, individual education, experiences, job characters, skills and special knowledge and receiving are factors like salary and wage, feeling job value, implicit benefits, appreciate works and so on (10), and this is internal and passionate feeling that a person shows in organizational area to his work and this feeling is follow by interest (11). more researches investigated potential effects of job satisfaction on mental and physical well-being (12,13).
Totally; job satisfaction has close relation with mental health and improving individual operation in work area (14). Officers that have higher job satisfaction have better mental and physical health (15,16), learn new skills about work sooner and face with lower job accidents (15). Researches showed that risk of heart failure is more for disappointed officers that have lower wage but people who have job satisfaction even with low wage face lower to heart disease. Investigation done on 2300 men showed that risk of heart failure in dissatisfied people with low wage is 2.5 times higher than people in that same environment with higher salary. In work life, if there were high stress for long period so; decreased person’s energy and cause anxiety and non- confidence and mental disease that finally cause acute illnesses and even death. Successful person with job satisfaction do complete medical examinations related to glucose, blood fat, heart diseases and … every year, because considering that some diseases are preventable at first.
It must notice that some researches reported different results about above- mentioned matters. These reports indicated that although job satisfaction has high relation with mental and psychological well- being but has intermediate relation with physical health (17) or hasn’t any meaningful relation with physical and body health (18). Researches showed that occupied men try to save their mental and physical health more than occupied women. Occupied women specially women managers have extra duties and if didn’t operate well in time management, they must tolerate but sacrifice themselves. Job pressure is of wearing factors and finally collapse person from physical and mental viewpoint (19). Considering oral health is one of chief matters. Recent research investigate the effect of job satisfaction on the importance of oral health and by investigating the effect of other variables such as sex, job kind and situation, education and marital status on oral hygiene proved the necessity of this research. With obtaining the results of this research we can determine effective factors on job dissatisfaction and try to improve job satisfaction and consider to save oral health by psychological and Dentistry consulting.

- Material and Method:
These research is cross sectional type. Research samples selected by multi-stage cluster sampling in this manner that cover six-sided post areas of Shiraz and then by using numeric table selected half residual areas randomly, then selected some residual homes from each residual area by numeric table randomly and gave them questionnaire. Sample’s entrance condition to research was occupation in a job. Questionnaires gave to 400 people that reached to 330 by removing unoccupied and retired persons and analyzed data related to them and they include 168 women (50.9%) and 162 men (49.1%). Interview with people under examination did by trained questioners.
Before interview confide people about not printing names in their responses and did by their oral acceptance. People with high education like to answer questions without questioner’s help. Used tools include two questionnaires. The first was job satisfaction survey that include 36 questions in positive and negative sides and show individual’s view to his job. This questionnaire investigate job satisfaction in 9 dimensions include: income, improvement possibility in job, higher classes (supervisor), side facilities, possible rewards, work area conditions, collageous, work entity and relations in work area (20). Each of dimensions measured by four phrases. Answer of each test determine at six grades’ Likert extent (completely disagree to completely agree). The score of job satisfaction place at 36 to 216 extent. The second is questionnaire of oral health and hygiene with 10 questions that determine individual’s manner and knowledge about oral hygiene (21). To better understand this research’s variables, describe it’s important variables:
Job satisfaction, favorable mental and internal feeling that independent individual show in organizational area and this feeling is follow by interest (11).
Saving oral health and hygiene: Include sets such as individual’s knowledge about teeth health and manners that he has about saving oral health (21). To do statistical analyses and descriptions used SPSS software. In this area, at first calculated questionnaire’s reliability by calculating Cronbach alpha (22). Alpha coefficient for job satisfaction questionnaire was 0.54 for minor scales and 0.85 for all scale.
Reliability coefficient in oral health and hygiene questionnaire was 0.78. A reliability questionnaire must has alpha coefficient more than 0.7 (23) Job satisfaction questionnaire in previous researches had good reliability and validity (9).
Structural validity of oral health questionnaire obtained by calculating it’s relation to complex questionnaire (24) for investigating data in a sample with 35 people and it was equal to 0.41. Previous researches reported high reliability and validity for oral health and hygiene questionnaire (21).

- Results:
Table (1) shows central indicators of men and women tests about age and scores of job satisfaction and importance to oral hygiene. Diagrams 1 to 5 show sample’s anthropology condition from the view point of sex, job type, marital status, education level and, job condition. All research’s variables include job satisfaction, educational level, sex, age, job kind, job situation and marital status as an independent variables and emphasis on oral hygiene as an dependant variable entered to regression model (table 2) and analyzed by stepwise method. Results of stepwise regression analyse (table 3) showed that only sex and education variables (as an forecast variables) remained in this new model and can determine variance related to emphasis on oral hygiene (as an independent variable) and the amount of obtained F is meaningful (15.073) (P = 0.000) and can explain 8.4 percent variance related to emphasis on oral hygiene by these variables (sex and educational level) (R2 = 0.084). With considering that; this research showed obtained R2 is meaningful statistically but investigated minor coefficients of variables. Educational level variable (P = 0.000,  = 0.262) with considering the amount of data (t = 4.942) can determine emphasis on oral hygiene. It means that for each unit increasing educational level, 1.76 units added to the score of oral hygiene (P = 0.000,  = 1.76). Also; sex variable (P  0.03,  = -0.115) with considering data t (-2.18) can forecast emphasis on oral hygiene. Results showed that average scores of men are (2.156) unit lower than women (P  0.03,  = -2.156).
Table 1- anthropology specifications of men and women in this study.

anthropology specifications of men and women in this study

Table 3- Stepwise regression, variance analysis and statistical features of independant and dependant variables of regression. (educational level and sex).

Stepwise regression, variance analysis and statistical features of independant and dependant variables of regression

- Conclusion:
Results of this research indicate that people who emphasis more on sawing their oral hygiene, have high knowledge and healthy behavior about their teeth hygiene, continues using brush and tooth floss daily and after each feeding, go to dentist to test teeth one or twice a year and knowing preventive material and methods against cavity and gingival harms are their obvious character. Against them people who don’t emphasis on saving their oral hygiene, have lower healthy behaviors against their oral hygiene and have very low knowledge about saving oral hygiene.
Results of this research showed that, there is positive and meaningful relation between educational level and emphasis on saving oral hygiene. As we know by increasing people’s knowledge increase motive to observe hygiene (25). It means that by increasing educational level, increase oral hygiene because their increased information (26). Although some researches report different effects of education level of two sexes on oral hygiene (27,28) but in this research didn’t observe any difference between educational level of men and women to emphasis on saving oral hygiene.
Sex is another variable that have relation to emphasis on oral hygiene. Another researches show there is behavior difference between men and women in oral hygiene and women take more emphasis than men to this matter (21,26,29). Totally, life satisfaction optimism (2) and income (2,27,28) in women have higher effect on oral hygiene than men. Because all testers in this research had job and income, so obtain this result is not impossible. Researches show that women have more knowledge about oral hygiene (21,30) and also women have better behavior for oral hygiene than men (21,31).
Clearly; by increasing individual knowledge about oral hygiene, increase behavior of saving teeth health like brushing, using tooth floss, go to dentist. It must say that women are more sensitive to their appearance and face than men and because having beautiful and healthy teeth display face so, it’s an extra reason that why women emphasis on oral hygiene than men. In results of recent research didn’t find any meaningful relation between job satisfaction and emphasis to oral hygiene.
It’s reason can be used tools (job satisfaction questionnaire) execution method (un expert or untrained questioner or limited and low number of testers. It’s suggested that consider factors such as changing tools, trained questioner, increasing the number of testers and investigate other important variables in future researches. Another suggestion is doing linear studies and investigating testers in two steps before and after getting train periods for oral hygiene and studying clinically for more accuracy.

Results:
Although from 1996 insert oral hygiene into primary health care’s systems to quality and quantitive improving the situation of oral hygiene primary services and easy availability to these services (goal groups in this program are 0-12 ages children and pregnant and lactate mothers) and with considering huge expenses for providing dentistry material and tools, building ruining and available facilities in government structure each year, but it’s expected that increase oral health indicators and investigations show that this matter didn’t operate. At the other side, dentistry training in our country is based on treatment and low percent of six years period discussions are related to prevention.
Because in this research all testers was employers and most have governmental jobs, so we can trained people in official areas to changing their view and unhealthy behaviors and making correct behaviors to save oral hygiene. So; the necessity of dentistry consulting is feel. Although results of this study didn’t show any relation between job satisfaction and emphasis on saving oral health and hygiene but previous findings showed that job dissatisfaction cause decreasing self- steem and high anxiety and depression and then physical diseases and so organizations must eradicate job dissatisfaction by using stress management policies (17). Also; consulting centers must present services to determine stresses combine with health problems about job and discover ways to obtain job satisfaction.

- Acknowledgements :
I regard and thanks Shiraz medical university research council and research assistance that accepted all budget related to this issue. Also; thanks of developing center of clinical researches in Shiraz Namazi hospital, Mr. Dr. Askarian, Mr. Dr. Vosoughi and Mrs. Ghorbani because their guidance and cooperation in this issue.

References
1- Kwan, S.Y.L.; Peterson. P.E. Pine, C.M. and Borutta, A. Healt-promoting schools: an opportunity for oral health promotion. Bulletin of World Health Organization (2005), 83(9), PP. 677-685.
2- Ylostalo, P.V.; Ek, E.; Laitinen, J. And Knuuttila, M.L., optimism and life satisfaction as determinants for dental and general health behavior- oral health habits linked to cardiovascular risk factors. J. Den. Res. (2003) Vol. 82(3), PP. 194-199.
3- Gilbert, G.H.; Dun can, R.P. and Vogel, W.B., Determinants of dental care use in dentate adults: six monthly use during a 24- month period in the Florida dental care study. Social Science and Medicine (1998), 47(6), PP. 727-737.
4- Kawamura, M.: Tsurumoto, A.; Fukuda, S. And Sasahara, H., Health behaviors and their relation to metabolic control and periodontal status in type 2 diabetic patients: a model tested using a linear structural relations program. J Priodontal (2001), 72, PP. 1246-1253.
5- Sakki, T.K.; Knuuttila, M.L.E. and Anttila, S.S., Lifestyle, gender and occupational status as determinants of dental health behavior. J. Clin. Periodontal (1998) 25, PP. 566-570.
6- Sakki, T.K.; knuuttila, M.L.; Vimpari, S.S and Hartikainen, MS, Association of lifestyle with periodontal health. Community Dent. Oral Epidemiol (1995), 23; PP. 155-158.
7- Kay, E. and Locker, D., A systematic review of the effectiveness of health promotion aimed at improving oral health. Common Dent. Health (1998), 15, PP. 132-144.
8- Lin, H,C. and Schwarz, E., Oral health and dental care in modern-day China. Common Dent. Oral Epidemiol (2001) 29, PP. 319-328.
9- Habib, S. and Shiraz, M. A., Job satisfaction and psychological health of employees in one of the general hospital. Mind and Behavior (2005)4, pp. 64-66.
10- Rogers, R.E. Organizasion Theory (1974) Allyn & Bacen Boston.
11- Amirtash, M. A., Attitude of employees Teacher Training University of Tehran about work’s motivation (1997) J. of Economic and management Islamic Azad University.
12- Jex, S.M. & Gudanowski, D.M. Efficacy beliefs & work stress: An Exploratory study. Journal of Organizational Behavior (1992) 13, 509-517.
13- Fox, M.L; Dwyer, D.J. and Ganster, D.C. Effects of stressful job demands & control on physiological & attitudinal outcomes in a hospital setting. Academy of Management Journal, (1993) 36, 289-318.
14- Robbins, S.P. Essentials of organizational Behavior (1988) 2nd ed. London. Prentice-Hall.
15- Luthans, F. Organization Behavior (1995) (7th ed.) New York: MCGraw-Hill Book Co.
16- Stacciarini, JMR & Troccoli, B.T. Occupational Stress and constructive thinking: health and job satistaction. Journal of Advanced Nursing (2004) Vol. 46, issue 5, PP. 480-487.
17- Faragher. E.B; Cass. M. & Cooper, C.L. The relations between job satisfaction and health: A meta-analysis. Occupation and Environment Medicine (2005) 62. P.P. 105-112.
18- Fischer, J.A.V. & Sousa-poza, A. Does job satisfaction improve health? New evidence using panel data and objective measures of health (2006) University of St. Gallen FAA Discussion paper No. DP-110. (http: //ssrn.com/abstract=955734)
19- Schwartz, E.B. & Mackenzie, R.A. Time management strategy for women Management Review (1977) Vol 66, No. 9, PP. 19-26.
20- Spector, P.E. Measurement of human service staff satisfaction: Development of the job satifaction survey. American Journal Community Psychology (1985) 13, PP. 693-713.
21- Tada, A. and Hanada, N., Sexual differnencess in oral health behavior and factors associated with oral health behavior in Japanese young adults. Public Health (2004) Vol. 118, Issue 2, PP. 104-109.
22- Anastazi, A. Psycholosical testing (1976) 4th ed. Newyork: Macmillan Publishing Co; PP. 103-133.
23- Nunnally, J.C., Psychological Theory (1978) 2nd ed. Newyork: Mcgraw Hill Co,
24- Haghani, M. and Hemmati, M. Comprehensive questionnaire for evaluation oral health knowledge (2002) 1th. Ed FDC offset publication No. 2, PP.14-22.
25- Hemmati, M. Social assessment regarding oral hygiene (1999) Thesis 566, pp. 20-24.
26- Haghani, M. and Hemmati, M. Knowledge, attitudes and practices of (school children on oral health in Shiraz, Southern Iran J. of Iranian General Dentists Association (2009) Vol. 9, pp. 5-9.
27- Ronis, D.L; Lang, W.P; Farghaly, M.M. and Passow E. Toothbrushing, Flossing, and Preventive dental Visits by Detroit-area residents in relation to demographic and socioeconomic factors. J. Public Health Dent (1993) 53, PP. 138-145.
28-Paul, W.L.; Ronis, D.L. and Farghaly, M.M. Preventive behavior as Correlate of periodontal health status. J. Public Health Dent. (1995) 55(1), PP. 7-10.
29- Wyne, A.H.; Chohan, A.N.; Al-Dosari, K and Al-Dokheil, M. Oral Health knowledge and sources of information among male Saudi school children. Odontostomatol Trop. (2004) 27 (106), PP. 22-26.
30- Locker, D. and Miller, Y. Subjectively reported oral health status in an adult population. Common Dent. Oral Epidemiol (1994) 22, PP. 425-430.
31- Peterson, P.E.; Alekse juniene, J.; Christensen, L.B.; Eriksen, H.M. and Kalo, I. Oral health behavior and attitudes of adults in Lithuania. Acta. Odontal Scand. (2000) 58, PP. 243-248.


Preview image: 
-:  یامین حقانی

بازگشت به فهرست