برای دیدن عناوین قوانین مختلف، لطفاً اینجا کلیک کنید

گزیده ای از ضوابط اجرایی برنامه های آموزش مداوم

قانون آموزش مداوم جامعه پزشكي ابتدا تحت عنوان قانون لزوم بازآموزي و نوآموزي جامعه پزشكي كشور در اواخر سال 1369 براي اجراي يك دوره آزمايشي 5 ساله تصويب شد و در تاريخ 12/2/75 با تغيير نام به آموزش مداوم جامعه پزشكي به تصويب نهايي رسيد.

    هدف كلي اجراي قانون آموزش مداوم جامعه پزشكي كشور، ارتقاءِ سطح دانش و مهارتهاي شغلي جامعه پزشكي، بهينه‌سازي خدمات بهداشتي – درماني كشور و دستيابي به استانداردهاي كارآمد و مطلوب خدمات پزشكي و حرفه‌هاي وابسته، منطبق با نيازهاي جامعه مي‌باشد.

    بموجب قانون و بمنظور ايجاد هماهنگي لازم در امر برنامه‌ريزي آموزش مداوم جامعه پزشكي كشور، شورايعالي آموزش مداوم مسئوليت نظارت بر حسن اجراي برنامه‌ها و تهيه دستورالعمل‌هاي اجرائي لازم را عهده‌دار گرديد. گزيده‌اي از ضوابط اجراي برنامه‌ها طبق مصوبات شورايعالي آموزش مداوم بشرح ذيل اعلام مي‌گردد:
    1-                  انواع برنامه‌هاي آموزش مداوم

برنامه‌هاي آموزش مداوم از پنج نوع فعاليت زير تشكيل مي‌شوند:
1-1-             سمينارها، كنگره‌ها، كارگاه، كنفرانس
1-2-             دوره‌هاي آموزشي كوتاه مدت حرفه‌اي
1-3-             برنامه‌هاي مدون
1-4-             فعاليتهاي آموزشي و پژوهشي
1-5-             خودآموزي

    1-1-                        سمينارها، كنگره‌ها، كارگاه‌، كنفرانس

•          كنگره (همايش)

گردهمايي رسمي كه در آن نتايج تحقيقات و پژوهشهاي انجام شده در موضوع علمي مشخص ارائه مي‌گردد. در همايش‌هاي بين‌المللي بخشي از مقالات ارائه شده حاصل پژوهشهاي انجام شده در ساير كشورهاست.

•          سمينار (هم‌انديشي)
گردهمائي كه هدف از تشكيل آن بيان تازه‌هاي علمي، مبادله تجربيات جديد و چاره‌جويي جهت حل مشكلات حرفه‌اي شركت كنندگان است.

 •          كنفرانس (فراهم آيي)
نشستهايي كه بمنظور شور و بحث در يك زمينه خاص و انعكاس نقطه نظرات افراد برگزار مي‌گردد.
كارگاه

برنامه‌اي است كه جهت تقويت مهارتهاي حرفه‌اي شركت كنندگان برگزار مي‌گردد و در گروههاي كوچك جهت تبادل انديشه، تجربيات و ديدگاهها، شركت كنندگان به شور و مشورت مي‌پردازند.

    2-1- دوره‌هاي آموزشي كوتاه مدت حرفه‌اي

برنامه‌اي است كه هدف از برگزاري آن آموزش مهارتهاي جديد و تقويت مهارتهاي حرفه‌اي قبلي باشد و حداقل 2/1 ساعت دوره بصورت باليني يا عملي برگزار گردد.

    3-1- برنامه مدون

    برنامه اي است كه بر مبناي عملي ذكر شده در كتب رسمي دانشگاهي

    (بايدهاي يادگيري كتاب Text هر رشته) توسط كميته‌هاي تخصصي ويژه در اداره كل آموزش مداوم جامعه پزشكي تدوين گرديده است و بمنظور حل مشكلات حرفه‌اي فراگيران، بر اجراي برنامه بشكل پانل – پرسش و پاسخ – گزارش موارد جالب (Case Report) – بازديد – كار عملي – پخش فيلم‌هاي آموزشي و ... در گروههاي كوچك تأكيد دارد

    هدف از اين برنامه حفظ تبحر (Competency) و استانداردهاي حرفه‌اي در فارغ‌التحصيلان رشته‌هاي مختلف است. انتقال آخرين يافته‌هاي علمي هدف اصلي اين برنامه‌ها نمي‌باشد. بايدهاي يادگيري هر رشته تخصصي به بخشهاي متعدد تقسيم شده است كه هر بخش با يكي از حروف الفبا نشان داده مي‌شود. بعنوان مثال برنامه‌هاي مدون پزشكان عمومي شامل 8 برنامه مدون (الف)، (ب)، (ج)، ... مي‌باشد.
    محتواي علمي برنامه هاي مدون بر اساس اطلاعات بدست آمده از منابع دوازده گانه نيازسنجي (شامل: نظر فراگيران، نظر متخصصي، اولويتهاي بهداشتي و درماني كشور و ...) در مقاطع مختلف زماني مورد بازنگري و تجديدنظر قرار مي گيرد.

     

     يك از برنامه هاي مدون داراي 25 ساعت برنامه و 25 امتياز آموزش مداوم مي باشد.

     4 -1- برنامه معادل مدون

    اين برنامه شامل بايدهاي يادگيري بوده و براساس نياز هر منطقه و كشور توسط مراكز مجري برنامه تنظيم مي‌گردد. اين برنامه نيز 25 امتياز دارد كه به عنوان امتياز مدون محسوب مي‌گردد.
    5-1- فعاليتهاي آموزشي و پژوهشي

    براساس مصوبات چهاردهمين جلسه شورايعالي آموزش مداوم، فعاليتهاي آموزشي و پژوهشي شامل موارد ذيل مي‌باشد:

          1.       تأليف كتاب
    2.       ترجمه كتاب
    3.       انتشار مقاله
    4.       انجام پژوهش
    5.       سخنراني و تدريس در برنامه‌هاي آموزش مداوم
    6.       ارائه پوسترهاي آموزشي
    7.       ارتقاءِ عضو هيأت علمي (معافيت از كسب امتياز در سالي كه ارتقاءِ نموده‌اند)

    تبصره 1: ميزان امتيازي كه بعنوان فعاليتهاي آموزشي و پژوهشي كسب مي‌گردد، مي‌تواند جايگزين بخشي از حداقل امتيازات لازم شركت در برنامه‌هاي مدون گردد.

    تبصره 2: اعطاي امتياز براساس ضوابط و مقررات اجرائي كميته‌هاي تخصصي اداره كل آموزش مداوم خواهد بود. لذا مؤلفين، مترجمين و محققين مي‌توانند با ارائه مقالات و كتب خود به اين اداره كل براي كسب امتياز اقدام نمايند.
     6-1- خودآموزي

    خودآموزي مجموعه فعاليتهاي انفرادي را شامل مي‌شود كه شخص از راههائي غير از شركت در انواع برنامه‌هاي آموزش مداوم جمعي (كنفرانسها، سمينارها، برنامه‌هاي مدون و ...) در جهت ارتقاءِ علمي و عملي خويش و براساس علاقه و تمايل شخصي، اقدام مي‌نمايد. انواع فعاليتهاي قابل احتساب بعنوان خودآموزي عبارتنند از:

    مطالعه كتب، نشريات، نوارها، نرم‌افزارها (و ساير وسايل آموزشي و كمك آموزشي علمي و تخصصي اعم از داخلي و خارجي) و انجام خودآزمايي با رعايت ضوابط مربوط كه به تأييد اداره كل آموزش مداوم انجام مي‌گردد.

    در حال حاضر تعدادي از مجلات مانند طب و تزكيه، نوين پزشكي، رازي، ارولوژي امروز، مجله فرهنگستان علوم پزشكي و ... مقالات خودآموز را چاپ مي‌نمايند كه همكاران محترم مي‌توانند بطريق غيرحضوري امتياز آموزش مداوم را كسب نمايند.
     1-  مخاطبين قانون آموزشي مداوم

    1-2- در حال حاضر قانون آموزش مداوم براي پزشكان، دندانپزشكان، داروسازان، متخصصين علوم آزمايشگاهي و تشخيص طبي و دكتراي علوم بهداشتي اجرا مي‌شود. اين افراد از زمان فارغ‌التحصيلي مخاطب قانون آموزش مداوم بوده و براي محاسبه امتيازات لازم جهت صدور و تمديد پروانه فعاليت‌، تاريخ فراغت از تحصيل مبنا قرار مي‌گيرد.

    ضوابط اجرايي برنامه‌هاي آموزش مداوم ساير اعضاءِ جامعه پزشكي مانند پرستاران، ماماها، فيزيوتراپ‌ها، سازندگان عينك‌هاي طبي و ... در دست تهيه است كه در آينده اجرا خواهد شد.

    تبصره: در خصوص پزشكان فارغ‌التحصيل خارج از كشور، تاريخ ارزشيابي دانشنامه نامبردگان در داخل كشور مبناي تاريخ فارغ‌التحصيلي قرار مي‌گيرد.

    2-2- مخاطبين قانون آموزش مداوم در صورت گذراندن دوره‌هاي آموزشي كه منجر به اخذ مدرك تحصيلي معتبر شود، در طول آن دوره تحصيلي از كسب امتياز آموزش مداوم معاف مي‌باشند.

     3-2- پزشكاني كه در دوره دستياري شركت كرده و موفق به كسب مدرك تحصيلي معتبر نشده‌اند و در مدت دوره دستياري آموزش لازم را كسب نموده‌اند، از آنجائيكه بدليل عدم دريافت مدرك تحصيلي معتبر نمي‌توانند از معافيت بند فوق استفاده نمايند، مدت دوران دستياري آنها بازاءِ هر سال 25 امتياز معادل         مدون محسوب و گواهي مربوطه توسط معاونت آموزشي محل تحصيل صادر مي‌گردد.

    4- مقررات شركت در برنامه‌هاي آموزش مداوم

1-4- گواهي شركت در برنامه‌هاي آموزش مداوم براساس ميزان امتياز مندرج در مجوز مربوطه و به شرط حضور تمام وقت در برنامه بصورت امتياز كامل به شركت كنندگان اعطاء مي‌شود.

    2-4- در برنامه هاي مدون، در صورت غيبت بيش از 3 ساعت گواهي شركت در برنامه صادر نمي شود.
    3-4- در ساير برنماه ها (كنگره، سمينار، كنفرانس، كارگاه و ...) شركت كنندگان امتياز متناسب با ساعت حضور دريافت مي نمايند.
    4-4- سخنرانان برنامه فقط امتياز سخنراني دريافت مي دارند، مگر اينكه بعنوان شركت كننده در تمام ساعات برناهم در جلسات حضور يافته باشند.
    5-4- بر اساس بخشنامه مشترك معاونين پشتيباني و آموزشي وزارت متبوع كليه برنامه هاي آموزش مداوم كه داراي مجوز تخصيص امتياز از اداره كل آموزش مداوم مي باشند بعنوان دوره هاي آموزش حين خدمات تلقي و مشمولين براي شركت در اين برنامه ها نيازي به استافدهاز مرخصي استحقاقي نخواهد داشت.
    6-4- ميزان حق ثبت نام برنامه هاي آموزش مداورم توسط شورايعالي آموزش مداوم( با در نظر گفرتن شرايط پزشكان) سالانه تعيين و ابلاغ مي شود.

    5- صدور يا تمديد پروانه اشتغال

    1-5- مشمولين قانون در زمان صدور اجازه فعاليت در رشته‌هاي گروه پزشكي و حرف وابسته اعم از پروانه مطب دائم، موقت و يا پروانه تأسيس و مسئول فني مؤسسه موظف به ارائه گواهي شركت در برنامه‌هاي آموزش مداوم (مربوط به زمان فراغت از تحصيل تا آن تاريخ) مطابق ضوابط مي‌باشند و پس از آن نيز پروانه اشتغال آنان مطابق ضوابط تمديد مي‌گردد.

    2-5- كليه مشمولين قانون در زمان صدور اجازه فعاليت در رشته هاي گروه پزشكي و حرف وابسته مانند پروانه تأسيس مطب، درمانگاه، بيمارستان، آزمايشگاه، راديولوژي، داروخانه، فيزيوتراپي و دفتر كار و ... موظف به ارائه گواهي شركت در برنامه هاي آموزش مداوم جامعه پزشكي كشور بازاء هر سال پس از فراغت از تحصيل، 25 امتياز مي باشند (گواهي مقدماتي)  بديهي است جهت تمديد پروانه هاي فوق الذكر در پايان دوره هاي پنجساله آموزش مداوم مي بايست اصل گواهيهاي ارائه شده اين افراد به آنان برگردانده شود تا جهت صدور گواهي نهايي اقدام نمايند و تمديد پروانه ايشان بلامانع گردد.

    3-5- با توجه به آئين نامه اجرايي قانون مبتني بر احتساب آموزش مداوم مشمولين قانون در دوره هاي پنجساله، كليه دارندگان پروانه هاي مطب، مؤسسات پزشكي و داروخانه ها و مسئولين فني آ‹ها كه فارغ التحصيل بعد از تاريخ 1/4/1375 مي باشند مي بايست مجموع امتيازاتشان را در تاريخ 1/4/1385 جهت تمديد پروانه ارائه نمايند.

    4-5- تنها مورد معذوريت از شركت در برنامه هاي آموزش مداوم در پنجسال دوم مطابق با ماده 6 آئين نامه اجرايي قانون آموزش مداوم مصوب 1375، عدم فعاليت حرفه اي (مادام العمر) فرد مشمول قانون است. لذا به همكاراني كه اكنون مشغول فعاليت حرفه اي نبوده اما در آينده فصد فعاليت حرفه اي دارند توصيه مي شود، هر ساله نسبت به كسب امتياز لازم براي همان سال اقدام نمايند.

    6- مراكز مجاز آموزش مداوم

    مراكزي كه مجاز به اجراي برنامه هاي آموزش مداوم براي جامعه پزشكي هستند عبارتند از:

    1-6- حوزه ستادي وزارت بهداشت و درمان
    جهت طراحي برنامه هاي جديد و آموزش به دانشگاهها مي توانند فقط در هر موضوع يكبار مبادرت به اجراي برنامه هاي آموزش مداوم نمايند.

    2-6- دانشگاههاي علوم پزشكي و خدمات بهداشتي درماني كشور
    هر دانشگاه علوم پزشكي تنها در رشته هاي تخصصي كه بر اساس تصويب شوراي گسترش دانشگاهها مجوز پذيرش و تربيت دستيار و PHD را دراد مي تواند بطور مستقل

    برنامه‌هاي آموزش مداوم را برگزار نمايد و جهت برگزاي برنامه ساير رشته‌هايي كه فاقد مجوز شوراي گسترش مبني بر پذيرش دستيار رشته مربوطه است مي‌بايست از طريق دانشگاههاي علوم پزشكي واجد مجوز بصورت مشترك اقدام نمايد.

     3-6- انجمن‌هاي علمي – تخصصي

    انجمن‌هاي علمي – تخصصي مصوب كميسيون انجمنهاي علمي گروه پزشكي وزارت بهداشت مجاز به برگزاري برنامه‌هاي تخصصي مربوطه در تهران طبق ضوابط اداره كل آموزش مداوم مي‌باشند. همچنين انجمن‌هاي علمي – تخصصي در سطح شهرستانها با همكاري و تحت نظارت دانشگاه علوم پزشكي آن منطقه مجاز به برگزاري برنامه‌هاي آموزش مداوم در آن تخصص مي‌باشند.

    4-6- پژوهشكده ها و مراكز تحقيقاتي داراي شرايط لازم
    بمنظور آگاهي همكاران محترم از چگونگي شكل گيري و اعطاء مجوز برگزاري يك برنامه آموزش مداوم، روند مذكور در اينجا باختصار شرح داده مي شود همانگونه كه قبلاً اشاره شده در كشور ما برنامه هاي آموزش مداوم از پنج نوع فعاليت تشكيل مي گردد، 1) سمينارها، كنگره ها، كارگاهها و كنفرانسها 2)  دوره هاي آموزشي كوتاه مدت حرفه اي 3) برنامه هاي مدون 4) فعاليتهاي آموزشي و پژوهشي 5) خودآموزي. مبناي اعطاءامتياز به برنامه هاي آموزش مداوم ساعات آموزشي برنامه است كه بر اساس شاخصهاي كيفي تعيين مي گردد. اين فرآيند بر حسب نوع برنامه در واحدهاي مختلف اداره كل آموزش مداوم بررس فرار مي گيرد. در بين برنامه هاي آموزش مداوم برنامه هاي مدون داراي سرفصلهاي مصوب و از پيش تعيين شده مي باشد. محتواي ساير انواع برنامه هاي آموزش مداوم توسط مراكز مجري تدوين مي گردد. روند كلي صدور مجوز در برنامه هاي آموزش مداوم بشرح ذيل است:

    در آغاز برنامه هاي پيشنهادي از سوي گروههاي آموزشي دانشگاهها به دفتر آموزش مداوم دانشگاه مربوط ارجاع مي گردد. پس از بررسي اوليه، پرسشنامه درخواست امتياز به همراه برنامه تفضيلي از سوي دانشگاه (يا انجمنهاي علمي مصوب) به اداره كل آموزش مداوم ارسال مي گردد. درخواستهاي رسيده در واحدهاي مربوطه تحت بررسي كارشناسي از لحاظ ساعات آموزشي برنامه، اطلاعات ذكر شده در پرسشنامه، برنامه تفضيلي و حق ثبت نام پيشنهادي قرار مي گيرد و موارد از جهت عدم مغايرت با ضوابط موجود كنترل مي گردد.

    نتايج ارزشيابي بعمل آمده از برنامه هاي قبلي برگزار شده توسط سازمان مجري بعنوان شاخصي در اعطاء مجوز و امتياز برنامه بعدي لحاظ مي گردد. با توجه به نتايج اعتبارگذاري و در راستاي ارزشيابي به عمل آمده در حال حاضر شش دانشگاه علوم پزشيك (اصفهان- اهواز - اروميه - بوشهر - بيرجند و كاشان ) خود رأساً  اقدام به صدور مجوز مي نمايند.
    نظر به اينكه سمينارها، كنگره ها و كنفرانس ها از ساختار از پيش طراحي شده اي برخوردار نبوده و از تنوع زيادي در نحوه طراحي و شيوه اجرا برخوردار مي‌باشند، بهمين جهت اين برنامه‌ها در يك كميته ويژه تحت عنوان كميته تخصيص امتياز (متشكل از تعدادي از اعضاء هيأت علمي دانشگاههاي علوم پزشكي كشور در رشته‌هاي مختلف، مدير كل آموزش مداوم جامعه پزشكي، كارشناسان كميته‌هاي مختلف اداره كل) مورد بررسي و ارزيابي قرار مي‌گيرند، انجام مي‌گردد. ما حصل بحث اينكه طراحي و اجراي برنامه‌ها توسط دانشگاههاي علوم پزشكي و انجمن‌هاي علمي مصوب بوده و اداره كل آموزش مداوم نقش سياستگزاري و نظارتي دارد. در حال حاضر 40 دانشگاه و دانشكده علوم پزشكي و حدود 50 انجمن علمي مصوب به امر برگزاري برنامه‌هاي آموزش مداوم مي‌پردازند. درخواست انواع برنامه توسط مراكز برگزار كننده و گروههاي تخصصي اعلام مي‌گردد. انتظار ميرود برگزار كنندگان نيز با مراجعه به نظرات و درخواست پزشكان شركت كننده در برنامه اقدام به برگزاري برنامه نمايند. اداره كل آموزش مداوم پس از بررسي درخواستهاي رسيده و تعيين امتياز مربوطه، اجازه برگزاري برنامه را صادر نموده و بر نحوه اجراي آن نظارت دارد.


بازگشت به فهرست