مدیریت، سیاست، حقوق، معماری، اقتصاد، بیمه،.. |  آموزش، کاریابی، رایانه، وب،..  |  ورزش، تغذیه، بهداشت حرفه،.. |  پزشکی، اورژانس، دارو، روان،،.. |  مذهب، هنر، تاریخ،... 
کارکنان دندان پزشکی حد واسط؛ باید ها و نبایدها

کارکنان دندان پزشکی حد واسط؛ باید ها و نبایدها

دكتر هادی قاسمی
استاديار گروه سلامت دهان و دندان‌پزشكي اجتماعي،
دانشكده دندان‌پزشكي شهید بهشتی (ملی)

مطالعات مختلفي نشان داده که رويکرد درمانگرا براي کنترل بيماري‌هاي دهان، باوجود صرف هزينه‌هاي هنگفت در درازمدت موفق نبوده و منجر به ارتقاي سلامت دهان جمعيت نشده است. افزايش تعداد دندان‌پزشکان با بهبود شاخص‌هاي سلامت دهان ارتباط معني‌داري نشان نداده است. مطابق نظر جمعي از محققان مجرب در زمينه پوسيدگي دنداني، اصلي‌ترين دليل کاهش شيوع پوسيدگي دندان در کشورهاي صنعتي در دهه‌هاي اخير، افزايش مصرف فلورايد به شکل خميردندان فلورايده همراه با مسواک‌زدن منظم بوده است و پيشرفت تکنولوژي و درمان‌هاي پيشرفته دندان‌پزشکي نقش بسيار ناچيزي در اين زمينه داشته‌اند. عدالت در سلامت ايجاب مي‌کند که آحاد جمعيت از حداقل مراقبت‌هاي سلامتي برخوردار باشند. درحال حاضر قسمت عمده‌اي از جمعيت به خصوص در مناطق دور دست روستايي از ابتدايي‌ترين خدمات سلامت دهان محروم هستند. نبود انگيزه کافي براي خدمت دندان‌پزشکان در مناطق روستايي منجر به تراکم دندان‌پزشکان در مناطق شهري و کاهش دسترسي جمعيت روستايي به خدمات سلامت دهان شده است.

مصاحبه با دکتر خوشنویسان درباره سیاست های سلامت دهان کشور

تربيت دندان‌پزشک مستلزم صرف زمان طولاني (6-5 سال) و هزينه‌هاي هنگفت براي آموزش درمان‌هاي پيچيده براي بازسازي بافت‌هاي از دست‌رفته و توانبخشي سيستم دنداني است بنابراين انتظار نمي‌رود دندان‌پزشک زمان کافي براي آموزش سلامت و درمان‌هاي پيشگيري صرف کند و معمولا بيشتر وقت دندان‌پزشکان صرف درمان‌هاي پيچيده براي ترميم و بازسازي سيستم دنداني مي‌شود.

دندان‌پزشکان موانع متعددي را براي انجام درمان‌هاي پيشگيري ذکر مي‌کنند از قبيل کمبود وقت به علت حجم بالاي درمان‌هاي ترميمي و نبود انگيزه مالي.
در تحقيقي در سال 2005 در نروژ مشخص شد دندان‌پزشکان نيمي از زمان اشتغال در کلينيک را به درمان‌هاي پيچيده مي‌پردازند و حدود 40 درصد از وقت ايشان صرف درمان‌هايي مي‌شود که يک بهداشتکار نيز براي انجام آن آموزش ديده است مثل معاينه، غربالگري و درمان‌هاي ابتدايي و پايه. در آينده بسياري از مراقبت‌هاي سلامت دهان در زمينه پيشگيري توسط نيروهاي حد واسطي چون بهداشتکاران دهان انجام خواهد گرفت و دندان‌پزشکان به درمان‌هاي پيچيده‌تر خواهند پرداخت.

تمرکز سيستم مراقبت‌هاي سلامت دهان بايد بر پيشگيري از بيماري‌هاي دهان باشد. رويکردهاي پيشگيري مبتني بر جمعيت، هزينه اثربخش‌ترين رويکردها هستند بنابراين راهبردهاي پيشگيري مبتني بر جامعه بايد در اولويت سياست‌هاي سيستم سلامت کشور قرار داشته باشد.

با توجه به مسايل فوق وجود نيروهايي که با صرف زمان و هزينه کمتر، مهارت‌هاي کافي براي آموزش سلامت دهان به جمعيت و انجام درمان‌هاي ساده پيشگيري را کسب کنند احساس مي‌شود. اين موضوع در اهداف سازمان جهاني بهداشت براي کنترل بيماري‌هاي دهان به خوبي بيان شده است. مطالعههاي جهاني نشان مي‌دهد تعداد بهداشتکاران دهان در جهان رو به افزايش است به طوري که تا سال 2006، بيش از 300 هزار بهداشتکار با مجوز مشغول به‌کار بودند.

در استراليا نسبت بهداشتکار به کل جمعيت از1:98000 در 1987 به 1:27700 در 2006 و در ايتاليا در همين فاصله زماني تعداد بهداشتکاران از 1:386666 به 1:19300 افزايش پيدا کرده است. در اين مدت افزايش تعداد بهداشتکاران بسيار سريع‌تر از افزايش دندان‌پزشکان بوده است. به عنوان مثال در ايتاليا نسبت بهداشتکار به دندان‌پزشک از 1:169 درسال 1987 به 1:12 در 2006 افزايش داشته است.

در سيستم دندان‌پزشکي ايران از ديرباز تاکيد بيشتر بر درمان‌هاي پيچيده ترميمي توسط دندان‌پزشکان بوده است و بنابراين تربيت نيروي انساني دندان‌پزشکي حدواسط براي انجام درمان‌هاي پيشگيري کمتر مورد توجه بوده است. اين موضوع باعث شده است که در فرهنگ عمومي جامعه نيز فقط پرسنلي که کشيدن دندان و درمان‌هاي پيچيده مثل ترميم دندان و ساخت دندان مصنوعي را انجام مي‌دهند مورد اقبال قرار گيرند و از لحاظ شغلي از جايگاه ويژه‌اي برخوردار باشند. شايد به همين دليل نيروهايي که در چند دهه اخير به عنوان بهداشتکار دهان و دندان تربيت شدند و در زمان خود، به حق خدمات مناسبي را در مراکز درماني روستايي ارائه دادند، بعد از پايان دوره تعهدشان راهي شهرهاي پرجمعيت شده و در نهايت به دندان‌پزشک تبديل شدند يا نيروهايي که اخيرا با عنوان بهداشتکار دهان و براي ارائه خدمات سلامت دهان اوليه در مناطق دوردست در دانشگاه پذيرفته شدند، در اولين قدم تقاضاي امکان ارتقا به جايگاه دندان‌پزشک داشتند.

به نظر مي‌رسد براي اينکه بتوان در سيستم سلامت ايران، هرم نيروي انساني دندان‌پزشکي را به شکل مناسبي (که شامل طيفي از نيروي انساني با سطوح تخصص مختلف باشند) سازماندهي کرد، بايد جايگاه شغلي نيروي حد واسط دندان‌پزشکي چه در بخش خصوصي و چه در بخش دولتي به درستي تعريف و حدود وظايف آنها مشخص شود و خدمات آنها با نظارت دقيق مورد پايش و ارزيابي قرار گيرد.


Tags: بهداشتکار دهان, سلامت دهان
تعداد نمایش ها: 8911
کاربر مرتبط: 
هادی قاسمی | Qasemi
منبع: 
سپید
مطالب مرتبط: 
اثر افزایش تعداد دانشکده‌های دندان‌پزشکی بر وضعیت سلامت دهان جامعه

بازگشت به فهرست


 
مطلب خود را بنویسید*
:) ;) :D 8) :( :| :\ :cry: :evil: :o :oops: :{} :?: :!: :idea:
محافطت در مقابل اسپم (کپچا)
بارگذاری تصویر
 

مدیریت، سیاست، حقوق، معماری، اقتصاد، بیمه،...
آموزش، کاریابی، رایانه، وب،...
ورزش، تغذیه، بهداشت حرفه،...
پزشکی، اورژانس، دارو، روان،،...
مذهب، هنر، تاریخ،...