مدیریت، سیاست، حقوق، معماری، اقتصاد، بیمه،.. |  آموزش، کاریابی، رایانه، وب،..  |  ورزش، تغذیه، بهداشت حرفه،.. |  پزشکی، اورژانس، دارو، روان،،.. |  مذهب، هنر، تاریخ،... 
از ایستادن های طولانی مدت و بی حرکت خودداری کنید

از ایستادن های طولانی مدت و بی حرکت خودداری کنید

واريس چيست و چرا به وجود مي آيد؟
دکترشروين نجفي زاده، فوق تخصص جراحي عروق، عضو هيات علمي دانشگاه
نويسنده: رضا عسگري

     مهم ترين علت ايجاد واريس چيست؟
    واريس نوعي اتساع غيرعادي و پيچ خوردگي وريد هاي سطحي است که به دليل گردش خون غيرعادي در اندام ها ايجاد مي شود. اين عارضه مي تواند علل مختلفي داشته باشد و معمولادر اندام هاي تحتاني شايع است اما به ندرت در نقاط ديگر هم ديده مي شود. به طور کلي علت ايجاد واريس، نارسايي دريچه هاي لانه کبوتري در اندام هاي تحتاني است که اين نارسايي خود به دلايل مختلفي ايجاد مي شود. ايستادن هاي طولاني مدت به صورت بي حرکت و ثابت در يک مکان مهم ترين و شايع ترين علت ايجاد واريس است. براي مثال پاسبان ها، پليس هاي راهنمايي و رانندگي، آرايشگر ها و جراحان بيشتر در معرض ابتلابه واريس قرار دارند. با ايستادن هاي طولاني مدت دريچه هايي که گردش خون را برقرار مي سازند و باعث مي شوند خون به صورت يک طرفه از اندام تحتاني تخليه شود و به سمت قلب پيش رود، عملکردشان مختل مي شود. در نتيجه خون در اندام ها جمع مي شود و حتي گاهي اوقات به صورت معکوس به پايين برمي گردد، زيرا نيروي جاذبه خون را به سمت پايين مي کشد. البته فراموش نکنيد که اين حالت در سياهرگ ها رخ مي دهد و نه سرخرگ ها، زيرا گردش خون در سرخرگ ها به کمک نيروي پمپ قلب انجام مي شود اما خون سياهرگ ها به کمک پمپ عضلاني که در اندام هاي تحتاني وجود دارد به گردش درمي آيد. يعني عضلات با انقباض و انبساط خود هنگام راه رفتن، حرکت کردن يا ورزش کردن خون را به گردش درمي آورند. حال اگر اين مکانيسم ها به هر دليل انجام نشوند براي مثال پمپ عضلاني ضعيف باشد يا فرد بي حرکت باشد و اين عضلات کار نکنند و دريچه در طولاني مدت نارسا شود، واريس ايجاد خواهد شد. علاوه بر ايستادن هاي طولاني مدت دلايل مختلف ديگري براي نارسايي دريچه اي وجود دارد از جمله چاقي، حاملگي، سابقه تصادف و آسيب ديدگي عروق، بالارفتن فشار داخل شکم و انجام کارهاي خيلي سنگين. مصرف سيگار و دخانيات نيز روي واريس تاثير منفي مي گذارد و باعث غيرطبيعي شدن گردش خون در پا مي شود. از طرف ديگر دخانيات، سطح اکسيژن خون را کاهش مي دهند و از اين طريق پيشرفت واريس را تسريع مي کنند. البته درصدي از موارد واريس به صورت ژنتيکي در خانواده ها ايجاد مي شود؛ بنابراين اگر پدر يا مادر سابقه واريس داشته باشند فرزندان آنها شانس بيشتري براي ابتلادارند. همچنين با بالارفتن سن از آنجايي که از اندام ها استفاده بيشتري مي شود و ممکن است فرد دچار اضافه وزن شود احتمال ايجاد واريس بيشتر مي شود. در برخي مقالات نيز آمده است که انداختن پا روي پا مي تواند احتمال ايجاد واريس را افزايش دهد.
    
     حالت نشستن هم ايجاد مشکل مي کند؟
    نشستن هاي طولاني مدت و بي حرکت نيز مي تواند باعث ايجاد واريس شود. در واقع ايستادن از نشستن بدتر است و نشستن از خوابيدن. به طور حتم وقتي شما حالت خوابيده داشته باشيد و پاهايتان به صورت افقي يا درجاتي بالاتر از سطح قلب قرار گيرد، گردش خون بهتر مي شود و تخليه وريدي افزايش پيدا مي کند. بستن کمربندهاي خيلي تنگ و پوشيدن شلوارهاي خيلي چسبان و هر عامل ديگري که گردش خون طبيعي پا را به هم بزند نيز ممکن است باعث فشار و ناراحتي پا شود. بنابراين استفاده مداوم از اين لباس ها ممکن است ايجاد واريس را تسريع کند. علاوه بر اين قرار گرفتن در محيط هاي گرم مانند سونا و حمام بخار باعث مي شود که تعريق افزايش پيدا کند و عروق پوست متسع تر شوند. بنابراين گرما ممکن است علايم واريس را تشديد کند. از طرف ديگر سرما باعث مي شود عروق پوست منقبض شوند و علايم واريس به طور موقت کاهش پيدا کنند.
    
     درست است که شيوع واريس در خانم ها بيشتر از آقايان است؟
    شيوع واريس از لحاظ آماري در خانم ها سه تا چهار برابر بيشتر از آقايان است. يکي از دلايل آن هورمون هاي زنانگي است. اين هورمون ها در زمان حاملگي باعث مي شوند که جدار عروق عضلات شل شوند. در نتيجه احتمال اتساع عروق بالامي رود و خون بيشتري در آنها جمع مي شود. از طرف ديگر فشاري که رحم و جنين روي عروق اندام تحتاني وارد مي سازند باعث مي شوند گردش خون در ناحيه لگن دچار اختلال شود.
    
     آيا واقعيت دارد که فشارخون و ديابت رابطه مستقيمي با واريس دارند؟
    فشارخون رابطه مستقيمي با واريس ندارد به اين دليل که فشارخون در سيستم شرياني است اما واريس در سيستم سياهرگي رخ مي دهد. با اين حال بيماراني که فشارخون دارند از آنجايي که معمولامسن تر هستند ممکن است به دليل شرايط شان بيشتر دچار واريس شوند. ديابت نيز رابطه مستقيمي با واريس ندارد. ديابت در نهايت ممکن است باعث گرفتاري و تصلب شرايين در سرخرگ ها شود و وريد هاي سياهرگي را به آن صورت درگير نمي کند.
    
     براي درمان اين بيماري بايد چه کرد؟
    براي پيشگيري از ايجاد واريس و پيشرفت آن توصيه مي شود از ايستادن هاي طولاني مدت و بي حرکت خودداري کنيد. اگر شغل تان طوري است که بايد سرپا بايستيد، سعي کنيد در محل، حالت قدم رو داشته باشيد و پاهايتان را جابه جا کنيد و عضلات تان را درجا منبسط و منقبض کنيد. علاوه بر اين ورزش کردن و جلوگيري از اضافه وزن مي تواند کمک کننده باشد. در اولين فرصتي که پيدا مي کنيد پاهاي خود را بالاقرار دهيد. اين کار باعث استراحت پا و بهبود در گردش خون سياهرگي مي شود. حتي اگر پنج دقيقه هم فرصت داشته باشيد، پاهايتان را بالابگذاريد تا خون تيره رنگ عاري از اکسيژن تخليه شود و خون روشن و تازه جايگزين آن شود. بهترين حالت اين است که سطح پا از سطح قلب بالاتر باشد. برخي از افراد پاهاي خود را به ديوار تکيه مي دهند و برخي ها روي مبل يا صندلي مي گذارند. برخي ها نيز وقتي مي خوابند زير پايشان بالشت مي گذارند. در واقع هرچقدر که بتوانيم پا را بالاتر قرار دهيم، تخليه خون وريدي سريع تر انجام مي شود. ورزش در طولاني مدت با دو مکانيسم از ايجاد واريس پيشگيري مي کند: تقويت پمپ عضلاني و بهبود گردش خون در پا. ورزش هاي حرکتي مانند پياده روي، دويدن، دوچرخه سواري، شنا، واليبال و فوتبال بهترين انتخاب ها در اين مورد هستند. در نقطه مقابل نيز ورزش هايي که در حالت ثابت و ايستايي با فشار زياد انجام مي شوند مانند وزنه برداري، کار با دستگاه و بدنسازي، گردش خون پا را مختل مي کنند و ممکن است باعث تشديد واريس شوند.
    
     جوراب واريس چقدر در درمان بيماري موثر هست؟
    براي پيشگيري و جلوگيري از پيشرفت واريس مي توان از جوراب هاي مخصوص واريس (با فشار و سايز مناسب) استفاده نمود. جوراب واريس درجه بندي هاي مختلفي دارد و بر اساس فشاري که به پا وارد مي کند در چهار کلاس مختلف تقسيم بندي مي شود. براي پيشگيري از واريس معمولاکلاس يک و براي کساني که مستعد هستند يا در مراحل اوليه واريس قرار دارند کلاس دو تجويز مي شود. کلاس سه و چهار کاملاجنبه درماني دارند و براي کاهش عوارض واريس به کار مي روند. براي مثال کساني که زخمي در پايشان ايجاد شده است يا سابقه لخته خوني دارند بايد از کلاس سه و چهار استفاده کنند. از طرف ديگر جوراب واريس طول هاي متفاوتي دارد و ممکن است تا زير زانو يا بالاي کشاله ران يا به صورت جوراب شلواري باشد. طول جوراب بايد متناسب با محل و نوع واريس انتخاب شود. نکته مهم اين است که جوراب واريس بايد حتما توسط افراد خبره و متخصص با اندازه گيري دقيق تجويز شود و از خريد خودسرانه آن از داروخانه ها خودداري نمود. در غير اين صورت ممکن است جوراب خريداري شده بيش از حد تنگ يا گشاد باشد و باعث شود بيمار ديگر از آن استفاده نکند. در صورتي که اگر جوراب توسط فرد متخصص تجويز شود نه تنها پا را خسته نمي کند بلکه باعث مي شود درد و خستگي پا برطرف شود. براي انتخاب جوراب مناسب بايد در درجه اول به جراحان عروق و افرادي که به صورت تخصصي در مورد واريس کار مي کنند مراجعه نمود. در شهرهاي کوچک تر نيز مي توان به پزشکان جراح يا پزشکان عمومي مراجعه نمود، البته به شرطي که دوره مربوطه را ديده باشند. جوراب واريس را بايد صبح ها بعد از بيدار شدن از خواب بپوشيد؛ ترجيحا قبل از اينکه از حالت افقي و خوابيده به حالت عمودي و ايستاده دربياييد. زيرا اگر چند ساعت سر پا بايستيد و بعد جوراب را بپوشيد، تجمع خون در اندام اتفاق افتاده و ورم شروع شده است و حتي ممکن است جوراب به راحتي به پاي شما نرود. افرادي که واريس و ضايعه پيشرفته اي ندارند در آخر روز وقتي از محل کارشان به خانه برمي گردند اگر قرار نيست زياد سر پا باشند يا بنشينند، مي توانند جوراب را دربياورند اما افرادي که واريس پيشرفته تري دارند بايد تا قبل از خواب شبانه شان جوراب را به پا داشته باشند.
    
     جراحي هم در درمان اين بيماري نقش دارد؟
    روش هاي درماني واريس را مي توان به دو دسته کلي تقسيم نمود. اولين روش، جراحي است که قديمي محسوب مي شود اما روش استانداردي است. دسته ديگر نيز شامل روش هاي جديد و پيشرفته تر از جمله درمان هاي دارويي، ليزر يا RF (راديوفرکوئنسي) مي شود. در روش جراحي قسمتي از دريچه اصلي پا که دچار اختلال شده است را مي بندند و آن قسمت از رگ که حالت گشاد پيدا کرده است را از درون پا درمي آورند. اين يک عمل استاندارد است که هنوز هم در بيمارستان ها انجام مي شود. در خيلي از موارد موفقيت درمان با اين عمل سنجيده مي شود، يعني کليه روش هاي ديگر مانند ليزر و RF در برابر با جراحي سنجيده مي شوند. جراحي اگر توسط پزشکان خبره انجام شود، موفقيت بالايي خواهد داشت و خطري بيمار را تهديد نخواهد کرد. در اين مورد نيز جراحان عروق در ارجحيت قرار دارند. گاهي اوقات بيماران به خصوص در شهرستان ها توسط جراحان عمومي عمل مي شوند و اين کار باعث مي شود جراحي آنها کامل انجام نشود و علايم شان عود کند و نياز به عمل مجدد پيدا کنند. در هر صورت هر عملي عوارض خاص خود را دارد. براي مثال ممکن است تا چند روز در محل مورد نظر کبودي و درد ايجاد شود و حتي ممکن است عفونت و خونريزي رخ دهد.
    
     واريس ها اگر درمان نشوند باعث عارضه مي شوند؟
    واريس اگر درمان نشود در طي زمان پيشرفت مي کند. يعني رگ ها به تدريج متسع مي شوند و اين اتساع منجر به تورم به خصوص در ناحيه ساق پا و قسمت فوقاني قوزک داخلي مي شود. سپس پوست به تدريج تيره و نازک مي شود و اگر درمان نشود منجر به زخم و اگزما و حتي خونريزي مي شود. در واقع با متسع شدن وريدها و نازک شدن پوست، کوچک ترين آسيب يا ضربه اي مي تواند باعث خونريزي هاي شديد شود. يکي ديگر از عوارض واريس، ايجاد لخته در وريد هاي سطحي يا به اصطلاح «ترومبوفلبيت» سطحي است. در چنين مواقعي ايجاد لخته در اثر اتساع باعث مي شود رگ مورد نظر متورم، قرمزرنگ، دردناک و سفت شود. براي مثال بيماراني که چند ساعت بدون حرکت در هواپيما مي نشينند ممکن است دچار اين عارضه شوند. بسياري از اوقات بيماران سوال مي کنند که آيا اين لخته مي تواند حرکت کند و به قلب برود و باعث آمبولي شود؟ پاسخ به اين سوال منفي است. يعني طبق تعريف، واريس، اتساع عروق سطحي پاست، درحالي که آمبولي در رابطه با عروق عمقي اتفاق مي افتد. به هرحال ايجاد لخته در عروق سطحي نيز دردناک است و گاهي اوقات در موارد پيشرفته نياز به بستري وجود دارد.
   

Tags: واریس, جراح عمومی
تعداد نمایش ها: 10131
منبع: 
شرق

بازگشت به فهرست


 
مطلب خود را بنویسید*
:) ;) :D 8) :( :| :\ :cry: :evil: :o :oops: :{} :?: :!: :idea:
محافطت در مقابل اسپم (کپچا)
بارگذاری تصویر
 

مدیریت، سیاست، حقوق، معماری، اقتصاد، بیمه،...
آموزش، کاریابی، رایانه، وب،...
ورزش، تغذیه، بهداشت حرفه،...
پزشکی، اورژانس، دارو، روان،،...
مذهب، هنر، تاریخ،...