مدیریت، سیاست، حقوق، معماری، اقتصاد، بیمه،.. |  آموزش، کاریابی، رایانه، وب،..  |  ورزش، تغذیه، بهداشت حرفه،.. |  پزشکی، اورژانس، دارو، روان،،.. |  مذهب، هنر، تاریخ،... 
عکس برداری دیجیتال در دندان پزشکی

عکس برداری دیجیتال در دندان پزشکی

مسعود حسن زاده * 
 
عکس برداری دیجیتال در دندان پزشکی
حداقل تجهیزات مورد نیاز و چند نکته
کشف و شهود نیست که فقط برای سوژه قابل درک باشد . دیدن نقش اساسی دارد . همین مساله یکی از وجوه تمایز آن از سایر حوزه های معرفت شناسانه است . دندانپزشکی علمی تجربی است . نشان دادن دیده ها می تواند نقش مهمی در تحول تعلیم این علم ایجاد کند. گاه اثباتی بر گفته ها می تواند باشد . شاید بتواند مثال نقضی بر پندار های غلط قبلی باشد . فرض کنید شما با کسی مواجه می شوید که بر خلاف خوانده ها ی شما و متون موجود است . چگونه می خواهید تجربه ی خود را با دیگران به اشتراک بگذارید ؟ آیا نشان دادن آن به مثلا ده نفر می تواند مثال نقض باشد ؟ صد نفر چطور؟ مسلما اگر بخواهیم علمی برخورد کنیم کافی نیست . همه باید توانایی دیدن آن را داشته باشند . حال دو روش وجود دارد یا بیمار را روی صندلی بنشانیم و جمعیت میلیاردی زمین را بالاجبار برای مشاهده دعودت کنیم . این روشی ممکن برای خدمت به علم است ، ولی مطمئنا برای بیمار خوشایند نخواهد بود. (1) دقیقا همین جاست که اهمیت تصویر برداری برجسته می شود . یک عکس تهیه می کنیم و منتشر می کنیم . هم مریض راحت می شود ،هم وقت علم تلف نمی شود . امیدوارم توانسته باشم با این مقدمه کوتاه ، اهمیت این جزء فراموش شده را روشن تر سازم (2) . اهمیت عکاسی (3). برای تهیه عکس به سه چیز نیاز است : تجهیزات عکاسی ، عکاس ، سوژه . انتخاب دوربین به نظرم گیج کننده ترین قسمت مساله است ، مخصوصا اگر محدودیت بودجه داشته باشیم. چند نمونه به گمانم مهم از مواردی که در انتخاب دوربین باید در نظر داشت را می نویسم : 1- شک نکنید که دوربین های دیجیتال گزینه انتخابی شما در برابر نمونه ی آنالوگ (فیلمی) است . دوربین های دیجیتال به بلوغ رسیده اند . قابلیت های فراوانی یافته اند . امکان مشاهده تصویر در حین عکاسی liveview)) و بعد عکاسی دارند . انتشار عکس های دیجیتال آسان است . کیفیت خروجی آنها بسیار بهتر است . و از همه مهمتر اینکه در حال تولید اند ، منقرض نشده اند و تکنولوزی روز محسوب می شوند . 2- دوربین شما قابلیت سیستم نورسنجیTTL (through the lens) را داشته باشد . یعنی بتواند خود دوربین از طریق لنز، نورسنجی لازم راانجام دهد . در همه ی دوربین های امروزی این گزینه وجود دارد . 3- دوربین شما قابلیت نورسنجی نقطه ای را داشته باشد . 4- قابلیت استفاده از تقدم دیافراگم را داشته باشد . یعنی بتوانید دیافراگم دلخواه را بدون در نظر گرفتن سرعت شاتر انتخاب کنید . در این مورد بیشتر توضیح خواهم داد . 5- بتوانید به صورت خام (raw) عکاسی کنید (توضیح در ادامه) . 6- دوربین سبک موهبتی است . البته این مورد نمی تواند فاکتوری اصلی در انتخاب باشد . فقط ملاحظه کردنش خالی از لطف نخواهد بود . 7- دوربینتان قابلیت براکتینک (bracketing ) نورسنجی را داشته باشد . یعنی بتواند درحداقل سه شات پیاپی عکس هایی با نورسنجی های متفاوت بگیرد . 8- دنبال مگاپیکسل بالا نباشید . اگر قصد خرید دوربین تک لنز انعکاسی دیجیتال (:DSLR digital single lens reflex) دارید ، بدانید که خرید بدنه (body) دوربین به همراه لنز کیت آخرین خرید شما نخواهد بود . با توجه به فلسفه وجودی این نوع دوربین ها که رده ی بالاتری نسبت به دوربین های کامپکت و شبه DSLR دارند ، شما در واقع غیر مستقیم قبول کرده اید که می خواهید از تجهیزات جداگانه و تخصصی مانند لنز ماکرو و فلاش ماکرو استفاده کنید . این قضیه ، هزینه های بعدی را در پی خواهد داشت .که شاید چندین برابر هزینه ای باشد که متحمل خرید بدنه دوربین با لنز کیت شده اید . البته این به معنی این نیست که شما نمی توانید بدون تجهیزات تخصصی با آنها عکاسی کنید . فقط کافی است دوربین لنز ، باتری پر و مموری خالی داشته باشد . ولی داشتن DSLR امکاناتی به شما می دهد که در برخی شرایط به کمک شما می آید . در انتخاب برند ، مدل و ... خیلی حساسیت به خرج ندهید. شرایط خرید ، در دسترس بودن تجهیزات جانبی در بازار و خدمات پس از فروش را مد نظر قرار دهید ؛ بدانید این در نهایت شما هستید که هنر خود را در عکاسی نشان خواهید داد، نه دوربین . با در نظر گرفتن موارد گفته شده ، نوع دوربین خود را انتخاب کنید . اگر دوربین DSLR ابتیاع کردید ، لنز ماکرو ی خوبی برای آن نیز تهیه کنید . لنزی که بتواند در فواصل نزدیک هم فوکوس کند . لنزی را انتخاب کنید بتواند قابلیت تصویر برداری 1:1 را داشته یاشد . یعنی اندازه ی تصویر ثبت شده هم اندازه ی سوژه باشد . این مساله در نشان دادن ابعاد واقعی سوژه کارایی خواهد داشت . در این حالت می توانید از فلاش های ماکرو هم استفاده کنید . فلاش های سر خود دوربین معمولا در حالت ماکرو گرافی سایه ی تندی در قسمت زیرین تصویر ( اگر دوربین را به صورت افقی گرفته باشید ) می اندازد . ولی فلاش های مخصوص ماکرو گرافی در جلوی لنز قرار می گیرند. مزایای زیاد دیگری هم دارد. با توجه به اینکه عکاسی داخل دهان، نوعی ماکرو گرافی است ، پس داشتن این نوع فلاش ها خالی از لطف نیست . من تا به حال فلاش ماکرو گرافی برای دوربین های شبه DSLR و کامپکت ندیده ام . در پکیچ هایی که برای عکاسی دندانپزشکی وجود دارد ، علاوه بر فلاش ماکرو و لنز ماکرو ، چند آینه و وسایل نور پردازی کوچک برای نورپردازی بهتر و عکس برداری صحیح وجود دارند. این آینه ها و وسایل نور پردازی قابلیت استریل شدن در فور را نیز دارند . از وجود و یا نبود آنها در بازار ایران خبر ندارم . شما می توانید این وسایل رابه صورت جدا جدا تهیه نمایید .  

نمونه ای از فلاش ماکرو که بر روی دهانه لنز بسته شده است.
احتمالا نیازی به سه پایه نخواهید داشت . چون نور کافی دارید . ولی اگر نیازی به تکیه گاهی برای دوربین دارید داشتن مونو پاد عالی خواهد بود . بر اساس نور کافی که شما در اختیار دارید و نوع عکاسی که می خواهید بکنید ، به راحتی می توان سرعت شاتر را در معادله نورسنجی حذف کرد و دیافراگم را تعیین کننده دانست . به همین خاطر وجود قابلیت تقدم دیافراگم مهم است ( حساسیت صفحه ی ثبت کننده را مد نظر نگرفته ام). عکاس طبیعتا باید دانش کافی عکاسی را داشته باشد و اصول اولیه عکاسی را بداند . ولی اینجا به چند نکته اکتفا می کنم که رعایت آنها در بهتر شدن عکس هایتان کمک خواهد کرد . 1- RAW عکاسی کنید : گرقتن عکس با فرمت خام به شما این امکان را می دهد تا بتوانید خطا های احتمالی رخ داده هنگام عکاسی را بعدا در کامپیوترتان به وسیله ی نرم افزار های مربوطه تا حدودی اصلاح کنید.یکی از خطا های رایج که من به وفور درتصاویر می بینم ، تراز سفیدی (whitebalance) تنظیم نشده است . یعنی رنگ سفید واقعا سفید نیست مثلا به آبی میزند . این مساله را به راحتی می توانید با نرم افزار هایی مثل لایت روم وفتو شاپ اصلاح کنید .

تفاوت در رنگ عکس های بالا فقط در تنظیم وایت بالانس است .
عکس از مسعود حسن زاده
2- سعی کنید از حالت اتوماتیک دوربین خود استفاده نکنید . معمولا تنظیمات مود اتوماتیک که توسط کارخانه برنامه ریزی شده است ، بهترین تصویر رابه شما نخواهد داد . 3- بک گراند تصویر را ( مخصوصا اگر از چهره ی بیمار عکس می گیرید ) طوری انتخاب نکنید که نگاه های بیننده را از سوژه اصلی منحرف کند . رنگ سفید می تواند گزینه ی خوبی می تواند باشد . 4- سعی کنید از دیافراگم های بسته ( یا عدد بالا برای دیافراگم ) استفاده کنید . چون باعث افزایش عمق میدان (depth of field) خواهد شد و قسمت های زیادی از تصویر در حالت فوکوس قرار می گیرد . برای داخل دهان از بسته ترین دیافراگم ( بالاترین عدد ) استفاده کنید . برای عکسبرداری از صورت و گردن دیافراگم متوسط ، مثلا هشت می تواند مناسب باشد . در نظر داشته باشید که معمولا در بازترین و بسته ترین دیافراگم لنزها از کیفیت تصویر کاسته می شود .

به تفاوت وضوح دندانهای خلفی در دو عکس دقت کنید . عکس سمت راست با دیافراگم باز (F:2.8) و عکس سمت چپ با دیافراگم بسته (F:18) عکس برداری شده است . در هردو عکس در فاصله کانونی و فاصله سوژه ی برابر است . 5- آگاه باشید که نوع عکاسی شما رئالیستی است . طوری کادربندی کنید که بیننده به راحتی مفهوم عکس را تشخیص بدهد . بیننده را درگیر معما های فلسفی نکنید . 6- از سوژه چندین عکس با نورسنجی ها و تنظیم ها و کادربندی های متفاوت عکس بگیرید . مخصوصا اگر به کیس نادری بر خوردید ،از امکانات براکتینگ استفاده کنید . فیلمی برای هدر رفتن وجود ندارد ! 7- کار با نرم افزار های مرتبط با تصویر دیجیتال ، مانند فتو شا پ را یاد بگیرید . پست پراسس عکس ها بخش جدایی ناپذیر عکاسی دیجیتال می باشد . مثلا طبیعی کردن رنگها و دانستن نوع رفتار خروجی ( مثل مانیتور یا پروژکتور ) و سپس تنظیم خصوصیات عکس ها از قبل ، کمک بزرگی به بیننده خواهد کرد . مسلما می توان در باب فوتوگرافی ده ها صفحه نوشت (4) و همه اصلاحات موجود و دلایل مفصل پیشنهادات ارائه شده را به دقت توضیح داد . به گمانم این کار با منابع بسیا ر زیاد موجود در وب(5) ، دوباره کاری خواهد بود ونیز در انتخاب لنز و دوربین وفلاش فاکتور های مشترک بسیاری در همه ی زمینه های عکاسی وجود دارند . هدف اصلی در این نگارش علاوه بر به اشتراک گذاشتن تجربیات محدود ، رسیدن به یک سری مشخصه های مورد توجه بود . سعی من در ساده نگاری ،همراه با اشاره گذرا به موارد مورد بحث بوده است . در انتها مطمئن باشید که آشنایی با عکاسی ، شما را محدود به عکاسی در زمینه ی دندانپزشکی نخواهد کرد و از چکاندن شاتر در زندگی روزمره ی خود هم لذت خواهید برد . پانوشت : (1) : این خبر را که در تاریخ 22 خرداد 87 منتشر شده است بخوانید : http://news.bbc.co.uk/2/hi/health/7447942.stm برای اولین بار مراحل آزاد شدن تخمک انسان در یک عمل جراحی ساده ماکروگرافی شد ... قبلا چنين پنداشته مي شد كه اين فرايند بصورت انفجاري صورت مي گيرد ولي تخمك گذاري كه جراح شاهدش بوده حدود 15 دقيقه طول كشيده است... (2) درعجبم که چرا در میان دویست و خرده ای واحد درسی که یک دانشجوی دندانپزشکی باید در دانشگاه های کشور بگذراند ، چند واحد عکاسی نگنجانده اند . به نظرم می تواند بسیار کاربردی باشد . (3) فقط یکبار به تفاوت تصاویر کتب ایرانی با منابع خارجی دقت کنید . (4) همانطور که در مورد مثلا آشپزی همچنین کتبی وجود دارد . (5) یکی از منابع بسیار ارزشمند و جامع به زبان فارسی در زمینه ی عکاسی سایت akkasee.com است.
 * دانشجوی دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی (ملی)




Tags: عکاسی, دیژیتال, دیجیتال, عکس برداری, تصویربرداری
تعداد نمایش ها: 10751

بازگشت به فهرست


 
مطلب خود را بنویسید*
:) ;) :D 8) :( :| :\ :cry: :evil: :o :oops: :{} :?: :!: :idea:
محافطت در مقابل اسپم (کپچا)
بارگذاری تصویر
 

مدیریت، سیاست، حقوق، معماری، اقتصاد، بیمه،...
آموزش، کاریابی، رایانه، وب،...
ورزش، تغذیه، بهداشت حرفه،...
پزشکی، اورژانس، دارو، روان،،...
مذهب، هنر، تاریخ،...