ارزش‌گذاری پژوهش؛ تنها بر مقاله متمرکز شده است ۱۹ فروردین ۱۳۹۵

ارزش‌گذاری پژوهش؛ تنها بر مقاله متمرکز شده است

رتبه 20 ایران در اسکوپوس؛ رتبه‌ای که گفته می‌شود ایران با 42 هزار مقاله در صدر جدول کشورهای منطقه بوده و برای اولین بار از کشور ترکیه بالاتر قرار گرفته است. آن‌طور که می‌گویند بالغ بر 50 درصد این تحقیقات در حوزه علوم پزشکی اتفاق افتاده و بنابراین دانشگاه‌های علوم پزشکی سهم بارزی در رتبه ایران در منطقه در بخش تحقیقات داشته‌اند. ولی آن چیزی که در این بین مورد انتقاد بسیاری از محققان بوده این است که تنها بسنده‌کردن به تعداد مقالات و تعداد ارجاعات نمی‌تواند ما را در راستای مرجعیت‌سازی کمک کند.

ایردن، پایگاه دندان‌پزشکی

علی‌رغم این‌که کشور ما در بخش تولید علم در نظام بین‌الملل در رتبه بیستم قرار دارد ولی در بخش نوآوری شاخص ما 120 از 150 کشور جهان است. یعنی کشور ما در بخش بهره‌وری از علم در رتبه خوبی قرار ندارد.

دکتر افشین زرقی، معاون تحقیقات و فناوری دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی علاوه بر پیشرفت‌های صورت گرفته در بخش تحقیقات به موانع و مشکلات موجود در این بخش نیز پرداخت. وی معتقد است که بعد از تحقیقات، محصول و کاربرد باید منجر به پاسخ یکی از نیازهای جامعه سلامت باشد.اگر ما بتوانیم در بخش جهت‌گیری، پژوهش را به سمت پژوهش‌های کاربردی و مشکل‌گشا هدایت کنیم آن وقت است که می‌توانیم بگوییم بهره‌مندی از مقالات و ارجاعات داریم.بنابراین همانطور که باید به کمیت و کیفیت پژوهش توجه کنیم باید به این بحث نیز توجه کنیم.

       وی ادامه صحبت‌هایش را با مثالی شروع کرد و توضیح داد:«رتبه کشورما در تولید علم با کشوری مانند سوئد برابری می‌کند ولی سوئد در بخش نوآوری رتبه 21 و ما در رتبه 120 قرار داریم. به اعتقاد من یکی از دلایل این مشکل این بوده که ارزیابی و ارزش گذاری پژوهش صرفا بر مقاله متمرکز شده است.واقعیت این است که ما خیلی دیر به بخش‌های فناوری توجه کردیم.»

تفکر مقاله‌محور در دانشگاه‌ها
       وی با تاکید بر اینکه بخش فناوری نیز به زیرساخت نیاز دارد، می‌گوید: «شما نمی‌توانید به بخش فناوری بپردازید ولی آزمایشگاه‌های جامع مفصل و ابزارهای به روز نداشته باشید. به همین دلیل مقداری به لحاظ زیرساخت عقب هستیم و دوم اینکه تفکر هیئت علمی ما تفکر مقاله محور است. بنابراین ما باید این تفکر را در دانشگاه‌ها و هیئت علمی تغییر دهیم و باید این را بدانیم که اگر هیئت علمی به سمت شرکت دانش‌بنیان می‌رود و شرکت پژوهشی راه‌اندازی می‌کند این همان خواستگاهی است که ما از دانشگاه‌ها و هیئت علمی باید انتظار داشته باشیم.»

       زرقی همچنین بر این موضوع اشاره کرد که علی رغم این رتبه و سهم بالای دانشگاه‌های علوم پزشکی در تحقیقات، سهمی که علوم پزشکی از بودجه تحقیقات برداشت می‌کند حدود 8 درصد است. یعنی حدود 50 درصد تحقیقات کشور را به دوش می‌کشیم ولی از نظر بودجه نزدیک به 10 درصد را به خودمان اختصاص می‌دهیم بنابراین این یکی از چالش‌هایی است که باید مدنظر قرار گیرد.

       ناصر رخشانی، پژوهشگر و متخصص پاتولوژی که در زمینه سرطان روده بزرگ، معده و در کل دستگاه گوارش پژوهش‌هایی را انجام داده است، نیز مشکلات مالی را یکی از موانع جدی پژوهش دانست و توضیح داد: «متاسفانه بودجه‌ای که برای تحقیقات در نظر گرفته می شود خیلی کم است و باید افزایش یابد. همچنین ارتباط با دانشگاه‌های معتبر دنیا از دیگر موضوعاتی است که امیدواریم به آن دست یابیم.»

       معاون تحقیقات و فناوری دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی در بخش دیگری از سخنان خود بار دیگر با تاکید بر اینکه در بخش کاربردی به اندازه تولید علم اقدامات موثری انجام نشده است، توضیح داد: « بالطبع دانشگاه‌ها سازوکارها و تشکیلات مناسب در این زمینه ندارند.خوشبختانه در حال حاضر دانشگاه‌های علوم پزشکی متوجه شده‌اند که باید در کنار مدیریت تحقیقات، مدیریت فناوری نیز داشته باشند. بنابراین باید شرایطی را فراهم کنند که شرکت‌های دانش بنیان را جذب کرده و به توسعه فضاهای اتاق‌های تمیزو آزمایشگاه‌های جامع بپردازند. بالطبع با گذر زمان و فرهنگ سازی این مشکلات برطرف می‌شود.»

پژوهش، کار اضافه نیست
       وی ادامه می‌دهد: «دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی یکی از دانشگاه‌های پیشرو در جذب شرکت‌های دانش بنیان است. یکی از اقداماتی که ما به عنوان مدل قرار دادیم و انتظار داریم دانشگاه‌های دیگر نیز به آن بپردازند، همکاری با دانشگاه‌های وزارت علوم است. در حال حاضر دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی با دانشگاه امیرکبیر و دانشگاه خواجه نصیر تفاهم عملیاتی خیلی نزدیک دارد که این دانشگاه‌ها در بحث فناوری و تکنولوژی پیشرو هستند که امیدواریم بتوانیم با این اقدام پژوهش‌گران را در این زمینه هدایت کنیم.»

       اما ناصر رخشانی جدا شدن آموزش از پژوهش را یکی دیگر از مشکلات موجود پژوهش دانست و گفت: «هنوز در کشور پژوهش را به عنوان یک کار اضافی بر آموزش می‌دانند در حالی که در کشورهای دنیا آموزش و پژوهش یک قسمت است. یکی از اشتباهات بزرگ ما این است که مراکز تحقیقاتی با مراکز آموزشی یک جا نیست که امیدواریم در سال جدید این موانع هر چه زودتر برطرف شود.»
لیلا شاهی


Tags: دانشگاه های علوم پزشکی, تحقیقات علوم پزشکی
منبع:  ایردن | سپید

بازگشت به فهرست


 
متن پیام*
Upload files and imagesDrag files here to upload
Drag files here
هیچ نوشته ای یافت نشده است.
Send Cancel
محافظت در مقابل ربات اسپم (کپچا)
بارگذاری تصویر